Winterklaar maken van je schrikdraadaccu: Voorkom diepontlading

Stel je voor: het vriest dat het kraakt, je dieren staan veilig binnen, maar je afrastering is je stille held in de kou.

Je schrikdraadaccu is de levensader van je hele systeem. In de winter kan die koude levensader je grootste hoofdpijn worden. Waarom? Omdat kou en accu's geen vrienden zijn.

Een koude accu verliest power en als hij te ver leegloopt, is hij vaak niet meer te redden. Die diepe ontlading is de doodsteek voor veel schrikdraad-accu's.

Je investeert in duurzame veehouderij, dus je wilt geen accu's weggooien. Dit gaat over je accu winterklaar maken, zodat je in het voorjaar gewoon weer kunt vertrouwen op je systeem.

Geen gedoe, geen vervangingskosten, gewoon een slimme voorbereiding.

Wat is diepontlading en waarom is het je grootste vijand?

Diepontlading klinkt ingewikkeld, maar het is simpel. Het betekent dat je accu leeg raakt tot een niveau waarop hij niet meer vanzelf herstelt.

Stel je een emmer water voor met een klein gaatje onderin. Je vult hem, maar als je hem te lang leeg laat staan, droogt hij uit en wordt het gaatje groter. Zo werkt het ook met de chemische structuur van je accu. Bij een schrikdraadaccu, meestal een loodzuur of AGM-accu, is de ondergrens vaak 10,5 volt.

Daaronder begint de ellende. De loodplaten in de accu worden bedekt met een laagje dat niet meer oplost, de interne weerstand wordt hoger en de capaciteit neemt voorgoed af.

In de winter gebeurt dit sneller. Kou vertraagt de chemische reactie, waardoor de accu minder vermogen levert en sneller leegloopt als er weinig zon op je zonnepaneel komt.

Je accu is dan als een atleet met griep; hij kan gewoon niet presteren. Voorkomen is hier echt beter dan genezen, want genezen kan vaak niet meer.

De kern van de zaak: Je accu optimaal laden en isoleren

Het hart van je winterstrategie draait om twee dingen: vol laden en beschermen tegen kou. Een volle accu bevriest pas bij veel lagere temperaturen dan een halfvolle.

Een AGM-accu van 12V met 100Ah, die volledig geladen is, kan temperaturen tot -20°C aan zonder schade.

Diezelfde accu met maar 50% lading kan al beschadigd raken bij -5°C. Het is dus cruciaal dat je accu de winter ingaat met 100% lading. Gebruik hiervoor een betrouwbare lader, zoals de VoltAmp 12V Oplader die geschikt is voor AGM en Gel.

Deze laders hebben een 'winterstand' of een onderhoudsmodus die de accu op peil houdt zonder hem over te laden. Daarnaast is isolatie je beste vriend.

Plaats je accu niet in een onverwarmde schuur waar de wind vrij spel heeft. Een simpele accuhoes van dik neopreen of geïsoleerd materiaal werkt wonderen. Dit voorkomt dat de koude lucht de accu direct afkoelt. Zorg wel dat er geen vocht onder de hoes kan komen, dat veroorzaakt corrosie.

Denk ook na over de locatie. Een schuur met een raam dat zonlicht doorlaat, geeft net dat beetje extra warmte.

Of plaats de accu in een afgesloten box tegen de buitenmuur van je woonhuis, aan de binnenkant. De warmte van het huis houdt de ergste vorst buiten de deur.

De juiste accu kiezen: Prijzen en modellen voor professionals

Niet elke accu is hetzelfde. Voor duurzame veehouderij kies je voor kwaliteit die lang meegaat.

Je investering in een goede accu betaalt zich terug in jarenlang probleemloos gebruik. We kijken naar drie types die perfect zijn voor professionele schrikdraadsystemen, net zoals we kijken naar de beste manier om schrikdraadpalen in de grond te slaan. Prijzen zijn indicaties voor de aanschaf bij gespecialiseerde dealers.

• AGM (Absorbed Glass Mat) accu's: Dit is de standaard voor de meeste systemen. Onderhoudsvrij, lekvrij en sterke startstroom. Perfect voor systemen met een zonnepaneel. Een Victron Energy 12V 75Ah AGM accu kost ongeveer €180 - €220. Dit is een ijzersterke middenmoter voor een afrastering van 2-5 kilometer.
• Gel accu's: Een stapje beter dan AGM. Ze zijn nog gevoeliger voor diepontlading en hebben een langere levensduur, soms wel 10 jaar. Ze zijn vaak iets duurder. Een 12V 80Ah Gel accu, zoals de PowerPlus Battery Gel, ligt rond de €240 - €290. Ideaal als je weet dat er weinig zon is in de winter of als je een zeer zware omheining hebt.
• Lithium (LiFePO4) accu's: De duurzame keuze op de lange termijn. Ze zijn lichter, hebben een veel hoger rendement (je kunt ze dieper ontladen zonder schade) en gaan veel langer mee. Een 12V 100Ah Lithium accu van een merk als Renogy of Eco-Worthy kost tussen de €450 en €600. Dit is een forse investering, maar met een levensduur van 15+ jaar en geen vervanging nodig, ben je op de lange termijn voordeliger uit.

De keuze hangt af van je budget en systeem. Voor de gemiddelde professional is een AGM een veilige en betrouwbare keuze.

Wil je echt voor jaren klaar zijn en minder onderhoud? Kies dan voor Lithium.

Stappenplan: Je accu winterklaar maken in 5 stappen

Het is tijd voor actie. Volg deze stappen en je accu overleeft de winter zonder problemen.

Doe dit bij de eerste vorstmelding, of liever nog, eind oktober.

1. Haal de accu uit het systeem: Zet je schrikdraadapparaat uit. Koppel eerst de min (-) kabel los, dan de plus (+). Haal de accu uit de behuizing. Veeg hem schoon met een droge doek. Kijk of er aanslag op de polen zit (witte of groene poeder). Maak dit schoon met een staalborstel en wat baking soda opgelost in water.
2. Laad volledig op: Sluit een kwaliteitslader aan. Gebruik een lader die geschikt is voor jouw type accu (AGM, Gel, Lithium). Laad tot de lader aangeeft dat de accu vol is. Dit kan uren duren, heb geduld. Een volle accu is je beste bescherming.
3. Isoleer en bescherm: Wikkel de accu in een accuhoes of stop hem in een geïsoleerde accubak. Zorg dat hij niet direct op de koude grond staat. Een stuk hout of een plastic plaat eronder is al genoeg.
4. Bewaar op de juiste plek: Zet de geïsoleerde accu op een vorstvrije, droge plaats. Een onverwarmde schuur is vaak net te koud bij strenge vorst. Een kelder, garage of een schuur die wat beschut is, is beter. Als je een Lithium accu hebt, mag deze wel wat kouder staan, maar laden bij temperaturen onder nul is niet goed.
5. Controleer tussendoor: Eens in de 6-8 weken controleer je de spanning met een multimeter. Een AGM of Gel mag niet onder de 12,4 volt komen. Als dat wel gebeurt, sluit je de lader even aan om bij te laden. Zo voorkom je diepontlading zonder dat je het doorhebt.

Praktische tips en veelgemaakte fouten

Ook met de beste bedoelingen kan het misgaan. Deze tips helpen je de valkuilen te omzeilen.

Denk aan je investering; een ontladen accu is weggegooid geld. Een veelgemaakte fout is het aansluiten van een acculader die te weinig vermogen heeft.

Een accu die de winter is ingegaan met 100% lading en goed geïsoleerd staat, verliest in een gematigde winter maar 1-2% lading per maand. Een accu die met 70% de winter in gaat, kan dat percentage per week verliezen.

Een te kleine lader laadt te langzaam en kan de accu niet op peil houden bij kou. Een 5A lader is voor een 100Ah accu prima voor onderhoud. Een 1A lader is te weinig. Een andere fout is het vergeten van de omgevingstemperatuur bij het laden.

Laad een accu nooit als het onder de 0°C is. Dit beschadigt de cellen.

Als je een accu in de koude schuur oplaadt, doe dat dan op een dag dat het boven nul is, of breng de accu even naar binnen. Lees ook onze tips voor het winterklaar maken van je schrikdraadapparaat en accu. Investeer daarnaast in een goede spanningstester; een simpele multimeter van €15 kan je een hoop leed besparen.

Meet de spanning regelmatig, ook als je denkt dat het goed is. Houd daarbij ook rekening met de invloed van begroeiing op de effectiviteit van je schrikdraad. En tot slot: vergeet niet dat je schrikdraadapparaat zelf ook energie verbruikt, ook als er geen dieren aan zitten.

Zorg dat je zonnepaneel schoon is (geen sneeuw of bladeren) zodat het systeem in de winter ook een beetje kan bijladen op heldere dagen.

Zo houd je de boel draaiende en kom je in het voorjaar niet voor verrassingen te staan.