Wat is het verschil tussen koeiengras en paardengras (fructaan)?

Je staat in de wei en ziet gras. Maar welk gras geef je nu aan je koeien en welke aan je paarden?

Het antwoord zit ‘m vaak in fructaan, een suiker die in gras zit.

Het grote verschil tussen koeiengras en paardengras is niet zozeer de grassoort zelf, maar het moment van maaien en de manier van bewerken. Koeien zijn herkauwers en kunnen beter met suikers omgaan dan paarden, die een gevoelige spijsvertering hebben. Dit artikel legt simpel uit wat fructaan doet en hoe je je grasland duurzaam beheert voor beide diergroepen.

Wat is fructaan eigenlijk?

Fructaan is eigenlijk suiker die de grasplant opslaat in de stengel en de bladvoet.

Stel je voor dat gras een batterij is: overdag laadt de plant deze batterij op met zonlicht, en ’s nachts verbruikt hij die energie om te groeien. Bij koud weer of felle zon na regen kan de plant die suikers niet snel genoeg verbruiken.

Dan stapelen ze op. Dat is fructaan. Het zit niet in de bladtop, maar vooral laag in het gras. Waarom is dat belangrijk? Omdat paarden en koeien anders met deze suiker omgaan.

Koeien hebben een pens die suikers kan verteren zonder problemen. Paarden daarentegen verteren suiker in de dunne darm.

Te veel fructaan kan voor paarden leiden tot koliek of hoefbevangenheid. Voor koeien is het vooral een energiebron, maar te veel kan zorgen voor verzuurde pens of melkdieptes.

Hoe bepaal je het verschil in gras?

Het verschil tussen koeiengras en paardengras zit hem dus in het management. Koeiengras mag langer staan en heeft meer bladmassa nodig voor melkproductie. Paardengras moet korter en fijner zijn, met minder fructaanpieken.

Professionele veehouders kiezen vaak voor een snijmaai-systeem. Maai je gras op het juiste moment, dan bepaal je de fructaanconcentratie.

Een handige vuistregel: maai gras voor paarden ’s ochtends vroeg, wanneer de fructaanconcentratie het laagst is. Bij koeien maak je minder verschil, maar let op bij koude nachten en heldere dagen.

Zet je maaimachine op 6 tot 8 centimeter voor paardengras en op 5 tot 6 centimeter voor koeiengras. Voorkom ongewenste grassoorten en zorg dat de paarden niet te veel fructaan binnenkrijgen.

“Fructaan is geen vijand, maar een managementuitdaging. De timing van maaien en beweiden is je beste wapen.”

Praktisch beheer: grasland voor koeien en paarden

Wil je één weiland gebruiken voor beide diergroepen? Dan moet je het gras anders managen.

Koeien hebben meer structuur nodig, paarden meer fijn gras. Kies voor een mengsel van raaigras en witklaver voor koeien. Voeg paardenvoedergewassen toe als timothy en beemdlangbloem voor paarden, en ontdek de voordelen van het zaaien van kruiden.

Dit zorgt voor een betere verdeling van fructaan. Let op de prijzen van zaaigoed en maaimachines.

Een kwalitatief maaimachine voor professioneel gebruik kost tussen € 3.000 en € 8.000, afhankelijk van de breedte en het merk.

Voor zaaigoed betaal je ongeveer € 150 tot € 250 per hectare, afhankelijk van het mengsel. Kies voor duurzame merken zoals DSV Zaden of Barenbrug, die specifieke mengsels bieden voor weidebeheer. Een tip: gebruik geen kunstmest zonder bodemonderzoek. Te veel stikstof verhoogt de fructaanproductie.

Kies voor organische meststof, zoals compost of drijfmest, en houd de pH op 6,5 tot 7,0. Dit bevordert de opname van mineralen en verlaagt de fructaanpieken.

Prijsindicaties en materialen voor professionals

Investeren in duurzaam weidebeheer loont. Een robuuste afrastering voor paarden kost ongeveer € 5 tot € 10 per meter, afhankelijk van de hoogte en het materiaal.

Kies voor een combinatie van elektrische draad en houten palen voor stevigheid. Voor koeien is een zwaardere afrastering nodig, rond de € 8 tot € 12 per meter. Wil je gras analyseren op fructaan?

Een handige tool is de refractometer, verkrijgbaar vanaf € 150. Hiermee meet je de suikerconcentratie in het gras.

Voor professionele bedrijven zijn er geavanceerdere systemen, zoals de Grassometer, die rond de € 500 kost. Dit helpt bij het afstemmen van maaimomenten en beweidingsplannen. Voor het bewaren van gras kun je kiezen voor kuilgras of droog gras.

Een professionele kuilkuier kost tussen € 1.000 en € 3.000, afhankelijk van de capaciteit. Zorg voor een goede persing en zuurstofdichte verpakking om schimmel te voorkomen. Dit is vooral belangrijk voor paarden, die gevoeliger zijn voor bedorven voer.

Praktische tips voor dagelijks beheer

• Maai gras voor paarden ’s ochtends vroeg, wanneer fructaan laag is.
• Houd de beweidingsduur kort: maximaal 4 uur per dag voor paarden op fructaanrijk gras.
• Gebruik een mengsel van raaigras en klaver voor koeien, en timothy voor paarden.
• Test regelmatig de grasmat met een refractometer om fructaanpieken te voorkomen.
• Zorg voor voldoende water en mineralen, zodat dieren de suikers beter verwerken.

Een laatste tip: wissel beweiding af met rustdagen voor het weiland. Dit geeft gras de tijd om te herstellen en verlaagt de fructaanconcentratie.

Door slim te maaien en te beweiden, houd je je grasland gezond en je dieren gelukkig. Met ons graslandbeheer voor paarden maak je duurzame veehouderij mogelijk, zonder ingewikkelde theorie.