Wat is de ideale verhouding tussen ruwvoer en krachtvoer?

Stel je voor: je paard staat te grazen op een weide vol klaver en gras. Het beest straalt energie uit, zijn vacht glanst en zijn maag blijft rustig.

Dat is het effect van een goede balans tussen ruwvoer en krachtvoer. Veel ruiters gooien zomaar wat korrels in de bak, zonder stil te staan bij de verhouding. Dat is zonde, want het beïnvloedt de gezondheid, prestatie en portemonnee direct.

In de duurzame paardenhouderij draait het om slimme keuzes. Je wilt geen voer verspillen en je paard optimaal ondersteunen.

Laten we eens kijken hoe je die balans zelf kunt vinden.

Wat is ruwvoer en krachtvoer eigenlijk?

Ruwvoer is de basis van elk paardendieet. Denk aan vers gras, hooi of kuilgras.

Het bevat veel vezels en weinig calorieën per kilo. Paarden zijn erop gemaakt om de hele dag te kauwen. Dat houdt hun spijsvertering en tanden gezond.

Krachtvoer daarentegen is energierijk. Denk aan muesli, brokken of granen zoals haver.

Dit geeft snelle energie voor training of prestatie. Het zit vol zetmeel en suikers, dus te veel is niet goed. Een paard in de wei heeft misschien maar 0,5 tot 1 kilo krachtvoer per dag nodig. Een sportpaard kan makkelijk 2 tot 4 kilo nodig hebben, afhankelijk van de workload.

Waarom is die verhouding zo belangrijk?

Een verkeerde balans leidt snel tot problemen. Te veel krachtvoer zonder voldoende ruwvoer geeft maagzweren of koliek.

Het paard maakt te veel maagzuur aan en krijgt een opgezette buik. Te weinig krachtvoer bij een sportpaard leidt tot energietekort en spierverlies. Je paard wordt lusteloos en herstelt langzamer. In duurzame veehouderij draait het om efficiëntie.

Je wilt geen dure korrels verspillen aan een paard dat ze niet verbrandt. Tegelijkertijd wil je geen paard tekortdoen.

De ideale verhouding hangt af van het type paard, de workload en de kwaliteit van het ruwvoer.

Een recreatiepaard heeft vaak genoeg aan 70% ruwvoer en 30% krachtvoer per dag. Een eventingpaard kan wel 50/50 nodig hebben.

De kern: hoe bereken je de ideale verhouding?

Begin met het wegen van je paard. Een gemiddeld paard van 500 kg heeft dagelijks 7,5 tot 10 kg ruwvoer nodig.

Dat is ongeveer 1,5% tot 2% van zijn lichaamsgewicht. Krachtvoer geef je op basis van prestatie. Een basispaard in de wei krijgt 0,5 kg brok per dag.

Een springpaard in training kan 2 tot 3 kg muesli gebruiken, verdeeld over twee maaltijden. Kies voor duurzame merken zoals Pavo of Equerry, die lokale grondstoffen gebruiken.

Een zak van 20 kg Pavo EaseCare kost rond de €35, terwijl Equerry Competition Brok rond de €28 ligt. Voor de opfok van jonge paarden is een vergelijking tussen Pavo Podo en Havens Opti-Grow essentieel voor een optimale ontwikkeling.

Meet altijd af met een emmer of weegschaal. Gokken leidt tot onbalans. Let op: het verschil tussen ruwvoer en krachtvoer is essentieel; ruwvoer moet altijd beschikbaar zijn, krachtvoer geef je op vaste tijden.

Stappenplan voor een sportpaard

1. Weeg je paard en schat de workload in (rust, licht, medium, zwaar).
2. Meet 1,5% van het lichaamsgewicht aan ruwvoer (bijv. 7,5 kg voor 500 kg paard).
3. Bepaal de krachtvoerbehoefte: 0,5 kg voor rust, 2-4 kg voor intensief.
4. Verdeel over 2-3 maaltijden, altijd met ruwvoer erbij.
5. Monitor gewicht en energie, pas aan na 2 weken.

Varianten en modellen voor elke situatie

Er zijn verschillende modellen om uit te kiezen, afhankelijk van je doel. Voor recreatiepaarden werkt een simpel 80/20 model: 80% ruwvoer, 20% krachtvoer.

Dit houdt de spijsvertering stabiel en de kosten laag. Een zak goed hooi kost €10-15 per 20 kg, terwijl basic brokken €0,50 per kg kosten. Voor prestatiepaarden is een 60/40 of 50/50 model gebruikelijk.

Denk aan een eventingpaard dat dagelijks 5 kg kuilgras en 3 kg muesli krijgt.

Merken zoals Saracen of Spillers bieden speciale prestatiebrokken aan, rond de €30-40 per 20 kg. Een duurzame optie is biologisch ruwvoer van lokale boeren, dat vaak €12-18 per 100 kg kost. Wil je minder afhankelijk zijn van granen? Verdiep je in het verschil tussen luzerne, grasbrok en bietenpulp als ruwvoeraanvulling. Kies voor een vetrijk krachtvoer op basis van lijnzaad, zoals Pavo SpeediBeet, rond de €25 per 15 kg. Dit verlaagt de zetmeelinname en verbeterd de vetverbranding.

Prijsoverzicht voor duurzame keuzes

• Hooi biologisch: €12-18 per 100 kg (lokaal geteeld).
• Kuilgras: €8-12 per baal van 500 kg.
• Brok basis (Equerry): €28 per 20 kg.
• Muesli prestatie (Pavo): €35 per 20 kg.
• Vetrijk supplement (SpeediBeet): €25 per 15 kg.

Praktische tips voor dagelijks gebruik

Check altijd de kwaliteit van je ruwvoer. Slecht hooi met schimmel veroorzaakt luchtwegproblemen.

Vraag je leverancier om een voeranalyse, dat kost €20-30 en betaalt zich terug.

Zorg dat je paard altijd vers water heeft, vooral bij meer krachtvoer. Voer nooit grote maaltijden voor een training; wacht minimaal een uur na het krachtvoer. Gebruik een slow feeder voor ruwvoer om kauwtijd te verlengen, ideaal voor paarden die snel eten.

Een paard voeren is als een auto tanken: te veel benzine zonder olie geeft problemen, te weinig benzine stopt de motor.

Kosten: €50-100 voor een net. Pas de verhouding aan seizoenen aan: in de winter meer krachtvoer als de wei schaars is. Houd een voerlogboek bij om patronen te zien. En tenslotte: luister naar je paard.

Een glanzende vacht en heldere ogen zijn de beste indicatoren. Met deze aanpak bouw je een duurzaam voersysteem dat je paard gezond houdt en je kosten beheerst.

Experimenteer rustig en vraag advies bij een voedingsspecialist als je twijfelt.