Waarom je paard zweet onder zijn deken en hoe je dit voorkomt

Een paard dat onder zijn deken staat te zweten, dat voelt als een falen.

Je wilt je dier beschermen tegen de kou, maar in plaats van comfort creëer je een sauna. Die natte vacht is niet alleen oncomfortabel, het is een broedplaats voor schimmels en een aanslag op de weerstand. Je paard verliest energie om af te koelen terwijl het eigenlijk warm moet blijven. Het is een klassieke fout, maar gelukkig makkelijk op te lossen. We gaan stap voor stap kijken hoe je dit voorkomt, meteen goed.

Wat je nodig hebt voordat je begint

Voordat je de deken op zijn rug legt, check je eerst of je materiaal klopt. Je hebt niet veel nodig, maar de kwaliteit is essentieel voor een duurzame paardenhouderij.

• Een ademende staldeken (minimaal 600D polyester, bijvoorbeeld Bucas oder Horseware). Een regendeken met een coating van Teflon of een biologisch afbreekbare variant.
• Een thermodeken van wol of gerecycled polyester. Wol is ideaal voor natuurlijke vochtregulatie.
• Een goede borstel en een staartborstel. Geen grof plastic, maar natuurlijke haren.
• Een emmer lauw water en een zachte spons (voor de check).
• Een thermometer (voor de omgeving, niet voor het paard direct).

We werken met materialen die ademen, meegaan en geen microplastics verspreiden. Zorg dat je dekens schoon en droog zijn opgeborgen.

Een klamme deken in de kast is een directe oorzaak van schimmel bij het paard. Check de sluitingen: klittenband moet schoon zijn, gespen moeten soepel lopen.

Stap 1: Check de temperatuur en de vochtigheid

Je besluit niet op gevoel, maar op data. Een paard zweet sneller als de luchtvochtigheid hoog is, ook als het buiten maar 5 graden is.

1. Meet de buitentemperatuur. Gebruik een thermometer buiten de stal of een digitale sensor.
2. Check de luchtvochtigheid. Een hygrometer kost €15 tot €25 en is onmisbaar. Is de relatieve vochtigheid boven de 80%? Pas dan op met dikke dekens.
3. Voel het paard. Ga achter je paard staan en leg je hand plat op de schoft. Voelt het klam of warm? Dan is het te veel.
4. Let op het gedrag. Een paard dat gaat draaien, stampen of rusteloos is, kan te warm zijn.

Zweet koelt namelijk alleen af als het verdampt; bij mist of regen werkt dat niet. Veelgemaakte fout: Je baseert je keuze alleen op de thermometer buiten. Een koude wind van 5 graden voelt anders dan stilstaande lucht van 5 graden met mist. Check altijd beide.

Tijdsindicatie: 2 minuten. Doe dit elke keer voordat je de deken op doet.

Stap 2: Kies de juiste deken en laagjes

Je paard heeft een eigen thermostaat. Een geschoren paard heeft meer warmte nodig dan een paard met volle vacht.

1. Bepaal de basisdekking. Bij 5 tot 10 graden en droog weer volstaat een lichte staldeken (100 gram vulling). Bij 0 tot 5 graden kies je voor 200 gram vulling.
2. Voeg een laagje toe als het echt koud is. Gebruik een thermodeken onder de staldeken. Een wollen deken van €80 tot €120 voert vocht af zonder te isoleren als een plastic zak.
3. Check de pasvorm. De deken moet tot de staartwortel reiken en niet knellen bij de schoft. Gebruik een borstband die los genoeg zit: je moet er twee vingers onder steken.
4. Vermijd plastic. Kies voor dekens met een coating die waterafstotend is maar wel ademt. Een regendeken van 600D polyester met een Teflon-coating kost ongeveer €150 tot €200.

Kies laagjes die je makkelijk aan en uit kunt trekken. Duurzame merken zoals Equiline of Eskadron hebben dekens die specifiek gemaakt zijn voor ademend vermogen. Specifieke maatvoering: Kies de juiste pasvorm voor een smal paard: Meet de lengte van de schoft tot de staartwortel.

De deken moet precies tot de staartwortel vallen. Te lang? Dan schuurt het bij de bilspieren. Te kort?

De rug wordt koud. Veelgemaakte fout: Een te dikke deken op een paard dat nog in de vacht zit.

Een paard met een wintervacht kan tot -10 graden zonder deken. Pas op met scheren; bepaal de juiste deken voor een geschoren paard, want deze heeft een veel hogere energiebehoefte.

Stap 3: Het aan- en uittrekken op het juiste moment

Het moment van omdoen is net zo belangrijk als de deken zelf. Zweet ontstaat vaak door een plotselinge temperatuurwisseling.

1. Leg de deken op het paard als het paard droog is en net uit de wei komt. Doe dit nooit op een natte vacht.
2. Laat het paard wennen. Doe de deken eerst een uur om en check daarna de vacht. Is er al zichtbaar vocht? Haal hem direct af.
3. Verwijder de deken als het paard gaat bewegen. In de wei of op de stapmolen kan het paard snel opwarmen. Gebruik een lichtere deken of laat het paard zonder deken bewegen.
4. Check de deken na 2 uur. Voel onder de deken bij de schoft en de bil. Is het klam? Dan is de deken te warm of te strak.

Tijdsindicatie: Een paard mag maximaal 4 tot 6 uur per dag in een deken staan bij temperaturen boven het vriespunt. Bij vorst mag het langer, maar check elke 3 uur. Veelgemaakte fout: De deken te strak aantrekken. Een te strakke borstband beperkt de ademhaling en zorgt voor extra warmte-opbouw bij de schoft.

Stap 4: Onderhoud en controle van de deken

Een vieze deken verliest zijn ademend vermogen. Zweet en vuil verstoppen de poriën van het materiaal.

1. Was de deken regelmatig. Gebruik een speciaal wasmiddel voor paardendekens, zonder wasverzachter. Was op 30 graden, nooit warmer.
2. Controleer de coating. Giet een beetje water over de deken. Als het water direct doorloopt, is de coating versleten. Dan is het tijd voor een nieuwe.
3. Berg de deken droog op. Hang hem nooit nat op. Laat hem eerst drogen aan de lucht, buiten de stal.
4. Check de sluitingen. Klittenband slijt snel. Vervang een kapotte sluiting direct, anders schuurt het paard.

Specifieke prijzen: Een kwalitatief goede deken kost tussen €150 en €300. Goedkoop is duurkoop; een slechte deken vervang je sneller en veroorzaakt meer problemen.

Veelgemaakte fout: De deken wassen met regulier wasmiddel. Dit vernietigt de waterafstotende laag en maakt de stof stug.

Verificatie-checklist

Voordat je het paard alleen laat, loop je deze checklist na. Zo weet je zeker dat je niets over het hoofd ziet.

• Is de buitentemperatuur en luchtvochtigheid gemeten?
• Is de vacht van het paard droog en schoon?
• Is de deken van het juiste gewicht voor de temperatuur?
• Is de borstband op de juiste spanning (twee vingers passen eronder)?
• Is de deken schoon en heeft deze een werkende coating?
• Heb je een plan om de deken na 3 uur te checken?

Als je deze stappen volgt, voorkom je zweet onder de deken en blijft je paard comfortabel. Je bespaart energie, voorkomt schimmel en werkt duurzaam. Vergeet ook niet het correcte onderhoud van je paardendekens voor een langere levensduur. Het is even opletten, maar het went snel. En je paard? Die voelt zich een stuk beter.