Waarom je nooit zelf moet gaan dokteren met antibiotica

Stel je voor: je paard heeft een kleine wond of een snotneus en je hebt nog ergens antibiotica liggen. Je denkt: “Ik los dit wel even op.” Dat gevoel kennen we allemaal, maar bij antibiotica is dat echt een heel slecht idee. Zelf dokteren met medicijnen die je niet voor dieren bedoeld hebt, kan meer kwaad dan goed doen.

Je loopt het risico dat je paard niet beter wordt, maar zelfs ernstig ziek wordt.

Bovendien draag je bij aan een groter probleem: antibioticaresistentie. Dat betekent dat bacteriën steeds minder gevoelig worden voor medicijnen, waardoor infecties straks onbehandelbaar worden.

Op een duurzame paardenhouderij draait alles om gezondheid op de lange termijn. Dat begint bij verstandig gebruik van medicijnen. Je paard verdient de beste zorg, en dat betekent soms ook dat je even je geduld moet bewaren en de juiste hulp inschakelt. In dit stuk leggen we je uit waarom je nooit zelf moet dokteren met antibiotica en wat je wel kunt doen.

Wat is zelf dokteren met antibiotica eigenlijk?

Zelf dokteren met antibiotica betekent dat je zonder recept of advies van een dierenarts medicijnen geeft aan je paard.

Dat kan een restje zijn van een vorig paard, medicijnen die je nog had liggen voor andere dieren, of zelfs medicijnen die voor mensen bedoeld zijn. Je geeft je paard dus een antibioticum zonder dat een dierenarts heeft vastgesteld wat er precies aan de hand is.

Waarom is dat zo’n probleem? Antibiotica zijn geen pijnstillers of ontstekingsremmers die je zomaar even kunt proberen. Ze zijn specifiek gericht op bacteriën. Zonder dat je weet welke bacterie de infectie veroorzaakt, weet je ook niet welk antibioticum je moet geven.

En als je dan het verkeerde middel geeft, kan het zijn dat de bacterie niet doodgaat, maar juist sterker wordt.

Een ander groot risico is dat je paard last krijgt van bijwerkingen. Sommige antibiotica kunnen de darmflora verstoren, wat leidt tot koliek of diarree. Bij merries kunnen bepaalde middelen zelfs de vruchtbaarheid beïnvloeden. Kortom: zonder deskundig advies loop je risico’s die je paard onnodig in gevaar brengen.

Waarom is dit zo belangrijk voor professionals?

Als professional in de duurzame paardenhouderij draag je een verantwoordelijkheid. Je wilt niet alleen je eigen paarden gezond houden, maar ook bijdragen aan een gezonde sector. Antibioticaresistentie is een groeiend probleem, niet alleen bij paarden, maar in de hele veehouderij.

Elk onnodig gebruik van antibiotica draagt hieraan bij. Stel je voor dat je paard een ernstige infectie krijgt en dat de bacterie resistent is geworden door eerdere, onnodige behandelingen.

Dan sta je plotseling met lege handen. De dierenarts heeft steeds minder opties over.

Dit is niet alleen slecht voor je paard, maar ook voor de hele sector. Duurzame paardenhouderij betekent dat je investeert in preventie en verstandig medicijngebruik, zodat antibiotica behouden blijven voor de situaties waar ze écht nodig zijn. Bovendien zijn er regels voor het gebruik van antibiotica bij dieren.

In Nederland mogen paardenhouders niet zomaar antibiotica toedienen zonder recept van een dierenarts.

Je kunt een boete krijgen als je je hier niet aan houdt. En terecht, want de regels zijn er om dier en mens te beschermen.

Hoe werkt antibiotica en waarom is maatwerk nodig?

Antibiotica werken door bacteriën te doden of hun groei te remmen. Maar niet alle antibiotica werken hetzelfde.

Sommige zijn breed werkzaam, andere zijn specifiek voor bepaalde bacteriën. Een dierenarts bepaalt welk antibioticum geschikt is op basis van de infectie, de ernst ervan en de gezondheidstoand van je paard.

Bij paarden spelen een paar dingen een rol. Allereerst het gewicht van je paard. Een volwassen paard van 600 kilo heeft een andere dosis nodig dan een veulen van 150 kilo. Net zoals bij het kiezen tussen vloeibare biotine of poeder voor hoeven, kan de verkeerde dosering leiden tot onderbehandeling (de infectie geneest niet) of tot giftige effecten.

Ook de manier van toedienen is belangrijk. Sommige antibiotica moeten via een injectie gegeven worden, andere via de mond of in een wond.

Een verkeerde toediening kan de werkzaamheid verminderen of schade veroorzaken. Een ander belangrijk aspect is de duur van de behandeling. Antibiotica moeten vaak een aantal dagen achtereen gegeven worden, soms wel 7 tot 14 dagen.

Stoppen omdat je paard zich beter voelt, is een grote fout. De infectie kan terugkomen en resistent worden.

Een dierenarts bepaalt de juiste duur en volgt het herstel op. Prijzen voor antibiotica variëren, afhankelijk van het type en de grootte van de verpakking.

Een fles van 100 ml kan tussen de €15 en €30 liggen, terwijl een injectiespuit met een specifiek antibioticum voor paarden rond de €20 tot €40 kost. Naast medische kosten kun je ook rekening houden met de kosten van een professionele fysiotherapie sessie voor paarden. Let op: zonder recept kun je deze middelen niet zomaar kopen bij de dierenspeciaalzaak of online.

Welke alternatieven zijn er voor zelf dokteren?

Gelukkig zijn er genoeg manieren om je paard te ondersteunen zonder direct naar antibiotica te grijpen.

Voorkomen is beter dan genezen, en dat begint bij een goede hygiëne en huisvesting. Zorg voor schone stallen, regelmatig mest verwijderen en een goed ventilatiesysteem.

Een gezond paard met een sterk immuunsysteem is minder vatbaar voor infecties. Supplementen kunnen ook helpen. Denk aan probiotica voor een gezonde darmflora, of kruidenmengsels die de weerstand versterken. Producten zoals Equi-Health of Puur Paard bieden ondersteuning zonder dat je direct medicijnen nodig hebt.

Prijzen voor deze supplementen liggen meestal tussen de €15 en €50 per verpakking, afhankelijk van de grootte en het merk.

Als je paard toch een infectie heeft, is het inschakelen van een dierenarts de enige juiste stap. De dierenarts kan onderzoek doen, de juiste diagnose stellen en een behandelplan op maat maken. Soms is antibiotica echt nodig, en dan is het goed om te weten dat je paard de juiste behandeling krijgt.

In andere gevallen kan de dierenarts adviseren om de infectie te laten genezen zonder medicijnen, bijvoorbeeld door wondverzorging of rust. Wil je duurzamer werken?

Kies voor producten van betrouwbare merken die zich richten op dierengezondheid en milieu.

Bijvoorbeeld supplementen van Audevard of Cavalor, die speciaal ontwikkeld zijn voor paarden. Deze producten zijn vaak iets duurder, maar ze dragen bij aan een gezondere paardenpopulatie op de lange termijn.

Praktische tips voor verantwoordelijk paardenbeheer

• Stop met zelf dokteren: bewaar medicijnen nooit zonder recept en geef ze nooit zonder advies van een dierenarts.
• Houd je paard gezond: investeer in goede voeding, beweging en een schone omgeving. Een sterk immuunsysteem voorkomt veel problemen.
• Ken je dierenarts: bouw een relatie op met een betrouwbare dierenarts die bekend is met paarden. Zij kunnen je snel helpen bij spoed.
• Gebruik supplementen verstandig: kies voor kwalitatieve producten en volg de dosering nauwkeurig op. Vraag advies bij twijfel.
• Volg de regels: houd je aan de wet- en regelgeving rondom antibiotica. Dit beschermt niet alleen je paard, maar ook de hele sector.
• Monitor je paard: houd een dagboek bij van gezondheid, voeding en eventuele klachten. Dit helpt bij het vroegtijdig herkennen van problemen.

Onthoud: duurzame paardenhouderij draait om verantwoordelijkheid en zorg op de lange termijn.

Door verstandig om te gaan met antibiotica, draag je bij aan een gezonde toekomst voor je paard en de sector. Dus, de volgende keer dat je denkt “ik los dit wel even op”, bedenk dan dat de beste zorg soms even wachten is. Schakel een professional in of leer hoe je vloeibare medicatie toedient en geef je paard de kwaliteit die het verdient.