Veelgestelde vragen over de veiligheidscertificering van rijhelmen

Een ongeluk zit in een klein hoekje, ook achter het hek. Of je nu net begint met rijden of al jarenlang paarden traint, je hoofd is je allerbelangrijkste bezit.

Het kiezen van de juiste rijhelm voelt soms als een doolhof van normen en logo's. Je wilt geen fortuin uitgeven, maar je veiligheid is absoluut niet het moment om op te bezuinigen.

Laten we de meest prangende vragen over die ingewikkelde veiligheidscertificeringen eindelijk helder op tafel leggen. Zo ga jij met een gerust hart de bak in.

Waarom zijn die twee stickers op mijn helm zo belangrijk?

Die stickers zijn je bewijs dat de helm getest is op impact.

Ze laten zien dat de helm voldoet aan de minimumeisen van de paardensport. Zonder deze certificering weet je simpelweg niet of je hoofd beschermd wordt bij een val. De markt staat vol met helmen, maar alleen een goedgekeurde helm mag je gebruiken tijdens officiële wedstrijden.

De twee meest voorkomende normen zijn de VG1 en de ASTM F1163. Beide normen testen de helm op verschillende vlakken.

Denk hierbij aan de schokabsorptie bij een val, de sterkte van de kinband en of de helm op zijn plek blijft zitten.

Als je een helm koopt met alleen een VG1- of ASTM-sticker, ben je meestal wel veilig voor de lessen. Toch is er een kleine nuance in de testmethoden, wat voor professionals soms uitmaakt. Let ook op de GOED-keuring. Dit is de extra Nederlandse controle.

Een helm met alleen een VG1-sticker mag in Nederland verkocht worden, maar de GOED-keuring (gecontroleerd op eigenschappen door de Nederlandse branche) geeft net dat extra zekerheidsgevoel. Twijfel je? Vraag het gewoon na bij je instructeur of de ruitersportzaak. Zij weten precies wat er op dit moment in de bak wordt toegelaten.

Is een helm van €50 net zo goed als een helm van €250?

De prijs zegt vaak veel over het comfort en de techniek, maar minder over de basisveiligheid.

Een helm van €50 van een bekende winkelketen heeft vaak wel degelijk de juiste VG1- of ASTM-norm. Hij voldoet dus aan de minimale veiligheidseisen.

Je betaalt dan voor een simpele constructie, minder ventilatie en een standaard binnenvoering. Hij is veilig, maar misschien niet de allermooiste of lichtste. Bij helmen rond de €150 tot €250, zoals die van Kep of Samshield, betaal je voor extra’s. Denk aan een lichter gewicht, wat scheelt bij een lange rit.

De ventilatie is vaak veel beter, zodat je minder snel last hebt van een zweterig hoofd.

Ook de afwerking, de kwaliteit van de neopreen rand en de magnetische sluiting (wat heel fijn is) maken het verschil in gebruiksgemak. Een dure helm is niet per se ‘veiliger’ dan een goedgekeurde goedkope helm in de basis test. De keuze zit 'm vooral in hoe je hem ervaart op je hoofd.

Een helm die perfect past en fijn ademt, draag je ook gewoon. En een helm die je draagt, beschermt je. Als je dagelijks rijdt, is de investering in comfort vaak de moeite waard.

Hoe lang gaat een rijhelm eigenlijk mee?

De algemene vuistregel luidt: vervang je helm na vijf jaar. Dit is een advies van de fabrikanten.

De materialen in de helm, zoals de schokabsorberende EPS-laag, verouderen namelijk. Door zonlicht, transpiratie en temperatuurwisselingen kan het materiaal langzaam zijn elasticiteit verliezen.

Ook al heb je nooit een val gemaakt, na vijf jaar is de bescherming niet meer optimaal. Deze vijfjaarregel geldt zéker als je helm nooit is gevallen. Mocht je een flinke smak hebben gemaakt, dan vervang je de helm direct.

Zelfs als je aan de buitenkant geen barst of deuk ziet, is de binnenkant beschadigd. De EPS-stootdemper heeft zijn werk gedaan en is nu ‘op’.

Een tweede klap op dezelfde helm geeft geen bescherming meer. Dat risico wil je echt niet nemen. Check altijd even het productiejaar van je helm. Dit staat vaak vermeld in de helm, meestal op een sticker aan de binnenkant.

Tel hier vijf jaar bij op, en je hebt je vervangingsdatum. Is de helm ouder dan die datum?

Koop dan een nieuwe. Je gezondheid is het geld meer dan waard.

Welke norm heb ik precies nodig voor wedstrijden?

De meeste wedstrijden in Nederland vragen om een helm met de VG1-norm.

Dit is de Europese norm die specifiek is voor de paardensport. De meeste helmen die je in de schappen vindt, hebben deze norm.

Soms staat er ook 'EN 1384' op, maar deze norm is vaak gecombineerd met de VG1-norm. Het bekende BSI-keurmerk zie je ook veel terug. Als je in de springsport of eventing op een hoger niveau start, kan het zijn dat je FEI-gecertificeerd materiaal moet hebben. De FEI (de wereldpaardensportbond) heeft vaak specifieke eisen.

De meeste moderne wedstrijdruiters hebben helmen die zowel VG1 als ASTM (Amerikaanse norm) hebben.

Dat is eigenlijk de gouden standaard voor de serieuze ruiter. Twijfel je of je helm goedgekeurd is voor jouw specifieke discipline? Kijk op de site van de KNHS of vraag het de organisatie van de wedstrijd.

Een helm die goedgekeurd is voor de dressuursport, is dat lang niet altijd voor de cross. Zorg dat je dit checkt voordat je in de auto stapt, om teleurstelling bij de materiaalcontrole te voorkomen.

Wat is het verschil tussen een spring- en dressuurhelm?

Vroeger was het verschil duidelijk: dressuurruiters droegen een gladde, zwarte hoed, en springruiters een cap. Tegenwoordig zie je steeds vaker dat ruiters voor de dressuur een cap dragen.

Dit mag officieel vanaf 2021 bij de KNHS. De veiligheidscertificering (VG1) is vaak identiek voor beide types helmen. Het verschil zit hem vooral in de uitstraling.

Springhelmen hebben vaak een grotere klep en meer ventilatiesleuven. Dit is praktisch voor het zicht en de verkoeling bij intensieve inspanning.

Dressuurhelmen zijn vaak wat strakker vormgegeven, met een smallere klep en soms een gladdere, meer chique afwerking. Denk aan extra stiknaden of strass-steentjes voor de nette uitstraling. Bij de keuze voor een luxe rijhelm hangt het uiteindelijk af van je discipline en smaak.

Wil je dressuur rijden en hou je van de klassieke look? Ga voor een dressuurcap of een stijlvolle cap met een smallere klep.

Spring je graag of rij je veel buiten? Dan is een springcap met goede ventilatie vaak comfortabeler.

De veiligheid blijft bij beide hetzelfde, zolang het keurmerk klopt.

Hoe meet ik de juiste maat voor mijn helm?

De juiste maat bepaal je door je hoofdomtrek te meten. Gebruik hiervoor een meetlint.

Plaats het lint net boven je oren, halverwege je voorhoofd. Dit is het breedste deel van je hoofd.

Zorg dat het lint strak aansluit, maar niet knelt. De uitkomst in centimeters geeft de maat aan. Meet dit altijd voordat je een helm koopt, want een helm die te groot is, biedt geen bescherming. Elk merk heeft een eigen maatvoering.

Een maat 54 bij het ene merk voelt totaal anders dan een maat 54 bij het andere.

Ga daarom nooit blind af op een maat, maar pas de helm altijd. De helm moet strak zitten zonder pijn te doen. Je voelt een gelijkmatige druk over je hele hoofd.

De helm mag niet knellen op je slaag of ter hoogte van je voorhoofd. De kinband is cruciaal voor de pasvorm.

Je moet twee vingers kunnen steken tussen de kinband en je kin.

De band moet strak genoeg zitten dat de helm niet omhoog kan schuiven bij een val, maar comfortabel genoeg om te ademen. Draai je hoofd heen en weer; de helm moet meebewegen met je hoofd, niet op je hoofd blijven draaien.

Mag ik een helm repareren als er een barstje in zit?

Nee, absoluut niet. Een helm is een 'single impact' product. Ben je benieuwd naar de prijs van een gepersonaliseerde Samshield rijhelm?

Dit betekent dat de helm ontworpen is om één impact op te vangen.

Zodra je helm een klap heeft gehad, is de beschermende laag (meestal de EPS-schuimlaag) aangetast. Ook als je aan de buitenkant niets ziet, is de binnenkant beschadigd. De structuur is aangetast en kan een volgende klap niet meer opvangen.

Je kunt een barstje plakken voor de sier, maar veilig is het niet. Sommige verzekeraars keuren een gerepareerde helm zelfs af. Als je valt en je draagt een helm met een barst (ook al is die gerepareerd), loop je een enorme kans op hoofdletsel. De verzekering kan in zo'n geval beslissen dat je eigen schuld is, omdat je met ondeugdelijk materiaal reed.

Dat wil je echt niet. Hetzelfde geldt voor helmen die in de auto hebben gelegen of die een klap hebben gekregen terwijl ze leeg waren.

De hitte kan het materiaal aantasten, en een impact kan de structuur al hebben beschadigd zonder zichtbare barst. Als je twijfelt over de staat van je helm, gooi hem dan weg.

Je hoofd is het geld waard. Koop direct een nieuwe.

Hoe onderhoud ik mijn veiligheidscertificering?

Je hoeft je helm niet in te vetten, maar het is verstandig om hem schoon te houden. Gebruik lauw water en een milde zeep om de helm te wassen.

Vermijd agressieve schoonmaakmiddelen of alcohol, deze kunnen het kunststof aantasten. De meeste helmen hebben een uitneembaar wasbaar binnenvoering.

Haal deze er regelmatig uit en was hem volgens de instructies. Bewaar je helm op een goede plek. Zet hem niet in de volle zon op de motorkap van je auto, en leg hem niet op de verwarming.

Hitte en UV-licht verouderen het materiaal sneller. Zorg dat er niets zwaars op de helm drukt, zoals paardenspullen of andere helmen.

De vorm mag niet vervormen. Let op de datum en de status van je helm. Controleer na een val altijd of je helm nog intact is. Wanneer moet je een rijhelm vervangen als je twijfelt over de veiligheid?

Zorg dat de kinband soepel blijft en niet uitrekt. Een versleten kinband zorgt ervoor dat de helm niet goed blijft zitten.

Goed onderhoud verlengt de levensduur van je helm, maar vervang hem altijd op tijd.