Hoe voorkom je dat een veulen wormen krijgt (veulenworm)?

Je veulen dartelt vrolijk door de wei, maar stiekem zit er een onzichtbare vijand in zijn lijfje: de veulenworm.

Deze parasiet kan je jonge paard flink verzwakken als je niet op tijd ingrijpt. Geen zorgen, met een slimme, duurzame aanpak houd je je veulen gezond zonder meteen naar zware chemicaliën te grijpen.

Ik leg je precies hoe je dat doet, stap voor stap, gewoon zoals we samen aan tafel zitten te kletsen. We gaan voor professionele, duurzame paardenfokkerij waarbij je dier en natuur respecteert.

Wat je nodig hebt: materialen en omstandigheden

Voordat je begint, zorg je dat je alles bij de hand hebt. Je wilt niet halverwege moeten zoeken terwijl je veulen ondertussen ongemak ervaart.

Een goede voorbereiding is het halve werk en zorgt voor een soepel verloop.

Voor deze aanpak heb je een weegschaal nodig die tot op 0,1 kilo nauwkeurig is, want doseren is key. Een mestonderzoekset van een merk als Paardenkliniek.nl of Equi-Health (kost zo’n €15-€20) is essentieel. Verder een goede hoefkrabber voor inspectie, een schone emmer, handschoenen en een notitieboekje om alles bij te houden.

Qua ruimte: een schone, droge stal van minimaal 3x3 meter is ideaal voor isolatie van een ziek veulen. Financieel reken je op een investering van €50-€100 per jaar voor de basisbehoeften zoals supplementen en onderzoek.

Je werkt met natuurlijke middelen zoals diatomeeënaarde (kost €15 per kilo) en kruidenmengsels van merken als Phytonics (€25-€30 per verpakking). Zorg dat je paardenvoer van hoge kwaliteit hebt, zoals Pavo Sustain (€25 per zak), voor een sterke basis.

Stap 1: Inspecteer en monitor je veulen regelmatig

Elke dag even kijken en voelen, dat is je eerste stap. Begin ’s morgens na het uitstappen.

Controleer de ogen: helder of dof? De slijmvliezen moeten roze zijn, niet bleek. Kijk naar de vacht: glanzend of dof en vlekkerig?

Een dof vachtje kan vroeg signaleren dat er iets speelt. Pak je veulen vast bij de hals en voel de lymfeklieren: ze mogen niet gezwollen zijn.

Meet de rectale temperatuur met een digitale thermometer (kost €10-€15): normaal is 37,5-38,5°C.

Doe dit elke dag om 8 uur ’s ochtends en noteer het in je boekje. Als het boven de 39°C komt, is het tijd voor actie. Veelgemaakte fout: vergeten te noteren. Zonder gegevens weet je na een week niet meer of er verandering is.

Neem er 5 minuten per dag voor, dat voorkomt grotere problemen later. Houd ook de mestopname in de gaten: een veulen moet dagelijks 1-2 kg mest produceren, afhankelijk van het gewicht.

Stap 2: Voer preventief met natuurlijke middelen

Vanaf 2 weken oud kun je starten met preventieve voeding. Meng elke dag 10 gram diatomeeënaarde door het krachtvoer heen.

Dit poeder doodt wormen mechanisch zonder chemicaliën. Koop het bij een biologische dierenspeciaalzaak of online bij Equi-Health (€15 per kg, gaat 3 maanden mee). Voeg ook een kruidenmengsel toe, zoals Worm-Ex van Phytonics (€28 per pot).

Geef 5 gram per 100 kg lichaamsgewicht per dag. Voor een gemiddeld veulen van 100 kg is dat 5 gram, dus een flinke theelepel.

Meng het met een beetje water tot een papje en geef het ’s avonds na het voeren.

Dit stimuleert de natuurlijke afweer. Timing is belangrijk: start direct na de geboorte en bouw langzaam op. Week 1: 5 gram diatomeeënaarde, week 2: 10 gram. Veel fouten: te veel geven te snel, wat darmklachten veroorzaakt.

Begin laag en kijk hoe je veulen reageert. Duurzaam betekent ook geduldig opbouwen, net als bij het gericht bijvoeren in de weide.

“Ik zag meteen verschil na 2 weken: mijn veulen had meer energie en een glanzendere vacht.” – Een professional uit de Flevopolder

Stap 3: Mestonderzoek uitvoeren en analyseren

Een mestonderzoek is de gouden standaard om wormen op te sporen zonder te gokken. Verzamel elke 2 weken een vers mestmonster van je veulen, bij voorkeur ’s ochtends, en blijf alert op symptomen van veulenziekte.

Gebruik handschoenen en een schone pot (kost €2 bij de dierenwinkel). Neem 50-100 gram per monster.

Stuur het op naar een lab als Paardenkliniek.nl (kosten €15-€20 per monster, inclusief analyse). Binnen 5-7 dagen krijg je de uitslag per mail. Kijk naar eitjes per gram mest (EPG): onder de 200 EPG is veilig voor veulens.

Bij hogere waarden, zoals 500 EPG, is behandelen nodig. Plan dit in op dag 1, 15 en 30 van elke maand. Veelgemaakte fout: monsters te lang bewaren (>24 uur), dan vervallen de eitjes en is de uitslag onbetrouwbaar. Koel het direct na verzamelen (max 4°C) en verstuur dezelfde dag.

Dit kost je €60-€80 per jaar, maar bespaart dierleed en dierenartskosten. Als de uitslag positief is, combineer je dit met de volgende stap.

Duurzame fokkerij betekent data-driven beslissingen nemen, niet op gevoel.

Stap 4: Weiden en stalmanagement voor duurzaamheid

Wormen verspreiden zich via besmette wei. Rotatie is je beste vriend: verplaats je veulen elke 3-4 dagen naar een nieuwe, schone wei van minimaal 0,5 hectare. Gebruik afrastering van elektrische draad (kost €50 per 100 meter) om overlapping te voorkomen.

Stalmanagement: mest dagelijks uit de wei halen, want wormeitjes overleven tot 6 maanden in mest.

Composteer de mest op een aparte hoop (minimaal 60°C voor 2 weken doodt eitjes). Gebruik een mestverspreider van merk Krone (huur €50 per dag) voor gelijkmatige verdeling op akkerland, maar nooit op de wei voor veulens.

Timing: weid je veulen alleen in de koelere uren (ochtend/avond) om wormbelasting te verminderen. Veel fouten: te lang op dezelfde wei laten grazen, wat ophoping van eitjes geeft. Het juiste onderhoud van de weide is essentieel; houd de grond vochtig maar niet modderig, aangezien droogte wormen beter doodt.

Investeer in een goede waterbak (€30) met dagelijks verversen om besmetting te minimaliseren.

Voor professionals: integreer dit in je bedrijfsplan. Duurzame veehouderij vraagt om cyclusmanagement, niet alleen reactief handelen.

Stap 5: Behandelen bij noodzaak op een milieuvriendelijke manier

Als een mestonderzoek wormen aantoont, hoef je niet meteen chemisch te spuiten. Start met een natuurlijk alternatief: knoflookextract of neemolie (merk Phytonics, €25 per fles).

Geef 2 ml per 100 kg lichaamsgewicht per dag, gemengd in het voer.

Dit remt de wormontwikkeling zonder schade aan het milieu. Als dit na 7 dagen niet voldoende is, overleg met een homeopathische dierenarts (kosten consult €50-€70). Zij kunnen een milde ontwormingskuur adviseren, zoals een kruidenpreparaat op basis van alsem (€20 per kuur).

Vermijd chemische middelen zoals ivermectine tenzij strikt noodzakelijk, want dat verstoort de biodiversiteit in je wei. Timing: behandel alleen bij bewezen besmetting, niet preventief elke maand. Veel fouten: te vaak ontwormen, wat resistentie veroorzaakt. Houd een logboek bij: datum, middel, dosis, reactie.

Na behandeling: herhaal mestonderzoek na 14 dagen om effectiviteit te checken (kost €15 extra).

Duurzaam betekent minimaliseren van impact: kies voor middelen die afbreekbaar zijn en geen resten achterlaten in de bodem.

Verificatie-checklist

• Dagelijks inspectie: ogen, vacht, temperatuur genoteerd? (5 minuten per dag)
• Voeding op peil: diatomeeënaarde (10g/dag) en kruiden (5g/100kg) gegeven?
• Mestonderzoek: elke 2 weken verzonden en uitslag binnen 7 dagen?
• Weidemanagement: wei geroteerd elke 3-4 dagen en mest verwijderd?
• Behandeling: alleen bij EPG >200, met natuurlijke middelen en logboek?
• Controle na 2 weken: nieuwe mestonderzoek en veulen energiek?

Check deze punten wekelijks. Als alles klopt, is je veulen beschermd en loop je voorop in duurzame paardenfokkerij.

Zo houd je het leuk voor jou en je dier!