Hoe reinig en desinfecteer je de kraamstal voor de geboorte?

Stel je voor: je paard is bijna zover. De wei is groen, de zon schijnt, en jij staat klaar met een emmer lauw water en een schone doek. Maar wacht even.

Is de kraamstal echt klaar voor de geboorte? Een vieze, ongedesinfecteerde stal is een open deur voor bacteriën en virussen die je veulen direct kunnen besmetten. Even snel uitmesten is niet genoeg. Je moet grondig te werk gaan, met een plan.

Dit is je stappenplan voor een brandschone en veilige kraamstal, speciaal voor de professionele paardenfokker die duurzaam en effectief wil werken. Geen gedoe, gewoon doen.

Wat je nodig hebt: materialen en voorwaarden

Voor je begint, zorg je dat alles binnen handbereik is. Niets is zo vervelend als halverwege moeten stoppen omdat je iets bent vergeten.

Je wilt natuurlijk ook duurzaam werken, dus kies je voor milieuvriendelijke maar krachtige middelen. We werken met producten die in de professionele paardenhouderij hun waarde hebben bewezen. Verzamel eerst de volgende materialen: Voor de reiniging en desinfectie zelf heb je deze middelen nodig:

• Veegmachine of mestvork en schep
• Emmers (minimaal 2)
• Harde borstel met steel
• Waterdichte werkhandschoenen (nitril of latex)
• Veiligheidsbril
• Mondmasker (stof- en dampdicht, type FFP2)

Zorg dat de stal leeg is. Verwijder alle losse spullen, voerbakken en waterbakken.

• Alkalisch reinigingsmiddel (pH 11-13), bijvoorbeeld Eco-Stable Clean of Stalfris Power (€15-€20 per liter, verdund ca. 1:50)
• Desinfectiemiddel op basis van waterstofperoxide of chloor (vraag je dierenarts om advies voor jouw situatie), bijvoorbeeld Virkon S of Bi-OO (€25-€30 per kg)
• Organisch zuur (appelazijn of speciale stalazijn) voor de laatste spoelronde (€5-€10 per liter)
• Schone, droge stro of vlas als nieuwe bodembedekking
• Plamuurmes of staalborstel voor het verwijderen van oude mestresten

De temperatuur in de stal moet boven de 10 graden Celsius zijn; desinfectie werkt beter bij warmte.

Werk altijd met een goed geventileerde ruimte. Draag je beschermingsmiddelen, ook als je denkt dat het wel meevalt. Je huid en longen zijn het waard.

Stap 1: leegmaken en grof reinigen

Begin met het leeghalen van de kraamstal. Verwijder alle oude mest, stro en ander vuil.

Gebruik een mestvork of schep en werk systematisch van achteren naar voren. Doe dit in een hoek van ongeveer 1,5 meter per keer, zodat je geen plek over het hoofd ziet.

Vergeet de hoeken niet; daar hopen bacteriën zich op. Verwijder ook oude voerresten en losliggend stro. Dit materiaal kan schimmels bevatten die je niet wilt hebben in de kraamstal. Gooi dit afval in een aparte container of composthoop, maar niet direct naast de stal.

Duurzaam werken betekent ook afval scheiden. Veeg de vloer daarna grondig met een harde bezem of veegmachine.

Verwijder zichtbaar vuil en stof. Dit duurt ongeveer 15-20 minuten per 10 m². Veelgemaakte fout: te snel willen en daardoor hoeken overslaan. Neem je tijd; een schone vloer is de basis voor een goede desinfectie.

Stap 2: grondig wassen met alkalisch reinigingsmiddel

Nu ga je wassen. Meng het alkalische reinigingsmiddel volgens de instructies op de verpakking.

Voor Eco-Stable Clean meng je 1 liter middel met 50 liter water. Gebruik lauw water (ongeveer 30°C) voor het beste effect. Vul een emmer en begin met de muren en de deur.

Was de wanden van de kraamstal van boven naar beneden. Werk in secties van 2 meter breed.

Gebruik een harde borstel en druk stevig aan. Het middel lost mestresten en urinekristallen op. Besteed extra aandacht aan de hoeken en de plinten.

Dit duurt ongeveer 10 minuten per wand. Daarna was je de vloer.

Giet de oplossing over de vloer en schrob met de borstel. Werk van achteren naar voren, zodat je niet door het vuile water hoeft te lopen.

Laat het middel 10-15 minuten inwerken. Spoel daarna de vloer en muren af met schoon water. Gebruik een tuinslang of een emmer met schoon water. Veelgemaakte fout: te weinig water gebruiken bij het spoelen. Het reinigingsmiddel moet volledig verwijderd worden, anders kan het de desinfectie belemmeren.

Stap 3: desinfecteren van de kraamstal

Na het wassen en drogen is het tijd voor desinfectie. Kies een middel dat effectief is tegen de belangrijkste paardenpathogenen, zoals streptokokken en E. coli. VirKon S is een breed spectrum desinfectiemiddel en veilig voor paarden als het goed wordt toegepast.

Meng 10 gram per liter water voor een effectieve concentratie. Bespuit de muren en vloer gelijkmatig met de desinfectie-oplossing.

Gebruik een rugspuit of handspuit voor een fijne verneveling. Werk opnieuw van boven naar beneden en van achteren naar voren. Zorg dat alle oppervlakken nat zijn, maar niet drassig.

De vloer moet ongeveer 5-10 minuten vochtig blijven. Laat de desinfectie minimaal 30 minuten inwerken.

Bij sterke vervuiling kun je dit oprekken tot 1 uur. Zorg dat de stal goed geventileerd is; open deuren en ramen. Draag je handschoenen, bril en masker. Veelgemaakte fout: te vroeg afspoelen. De desinfectie heeft tijd nodig om te werken. Wees geduldig.

Stap 4: naspoelen en drogen

Na de inwerktijd spoel je de stal schoon met schoon water. Gebruik hiervoor de beste producten voor het schoonmaken van de kraamstal om residu te verwijderen dat de huid van het veulen kan irriteren.

Gebruik een tuinslang met een straalmondstuk. Spoel de muren en vloer grondig na, tot het water helder is.

Daarna breng je een organisch zuur aan, zoals appelazijn. Meng 1 deel azijn met 10 delen water. Dit neutraliseert eventuele resten van het desinfectiemiddel en helpt bij het drogen.

Besproei de vloer en muren licht. Laat dit 5 minuten inwerken en spoel het niet na. Het zuur verdwijnt vanzelf. Laat de stal volledig drogen.

Dit duurt afhankelijk van de temperatuur en ventilatie 2-4 uur. Gebruik indien nodig een ventilator of verwarming.

Een vochtige stal is een broedplaats voor bacteriën. Veelgemaakte fout: te snel opnieuw vullen met stro. Wacht tot de vloer kurkdroog is.

Stap 5: opbouwen van de kraamstal

Zodra de stal droog is, bouw je de kraamstal opnieuw op. Leg een laag schone stro of vlas van ongeveer 10-15 cm dik. Dit zorgt voor comfort en isolatie voor het veulen.

Kies voor biologisch stro of vlas van een duurzame leverancier, zoals StroDirect of VlasPlus (€10-€15 per baal van 20 kg).

Plaats de voer- en waterbakken op een verhoogde standaard om verontreiniging te voorkomen. Zorg dat de bakken schoon en leeg zijn.

Controleer de stal op scherpe voorwerpen of losse delen die het veulen kunnen verwonden. Sluit de stal af met een stevig hek of deur. Zorg dat de temperatuur stabiel blijft, rond de 15-20°C en vergeet niet de beste producten voor de verzorging van de staart van de merrie voor de geboorte klaar te leggen.

Gebruik indien nodig een infraroodlamp of ventilator. Veelgemaakte fout: te weinig bodembedekking leggen.

Een veulen ligt graag warm en droog; 10 cm is het minimum.

Verificatie-checklist

Voordat je het veulen verwacht, loop je deze checklist na. Zo weet je zeker dat alles klaar is en herken je tijdig een merrie die de geboorte uitstelt.

• Is de vloer kurkdroog en schoon? (voel met je hand)
• Zijn alle muren en hoeken vrij van zichtbaar vuil?
• Is de desinfectie goed ingewerkt en daarna goed nagespoeld?
• Ligt er voldoende schone stro of vlas (minimaal 10 cm)?
• Zijn de voer- en waterbakken schoon en op de juiste hoogte?
• Is de temperatuur in de stal tussen 15-20°C?
• Zijn alle materialen en gereedschappen opgeruimd en schoon?

Als je alle punten met 'ja' kunt beantwoorden, is je kraamstal klaar voor de geboorte. Je hebt nu een veilige, schone omgeving gecreëerd voor moeder en veulen. Succes met de fokkerij!