Hoe kies je het juiste voer voor een paard met PSSM?

Stel je voor: je paard heeft net een diagnose gekregen voor PSSM (Type 1).

Je staat voor de stal en vraagt je af wat je nu het beste in de voerbak kunt gooien. Geen paniek, we gaan dit samen oplossen. Kies je voor de verkeerde balans, dan verpruts je het herstel.

Kies je slim, dan heb je binnen een paar weken een paard dat weer soepel beweegt en energie heeft. Ik leg je stap voor stap uit hoe je het juiste voer selecteert, specifiek voor een duurzame en professionele opzet.

Deze handleiding is geschreven voor professionals die werken met kwaliteit en precisie.

We focussen op merken en producten die je in de Benelux makkelijk vindt, met realistische prijzen en concrete hoeveelheden. Pak pen en papier, want we gaan aan de slag.

Stap 1: Wat heb je nodig voordat je start?

Voordat je een voerplan maakt, verzamel je de juiste materialen en informatie. Zonder deze basis stap je in dezelfde valkuilen als iedereen.

Je hebt een weegschaal nodig voor je paard en voor het voer, een emmer van 10 liter, een maatbeker van 500 ml en een voerschema dat je bijhoudt in een schrift of app.

Daarnaast is een goede analyse van je huidige rantsoen essentieel. Zorg dat je de volgende gegevens bij de hand hebt: het gewicht van je paard (bijvoorbeeld 600 kg), de huidige hoeveelheid hooi (in kilo’s per dag), de hoeveelheid krachtvoer en de merken die je nu gebruikt. Voor PSSM Type 1 werken we met lage zetmeelwaarden en een aangepaste vet- en eiwitbalans.

Een veelgemaakte fout is het schatten van hoeveelheden; weeg alles af, ook je hooi. Een professionele weegschaal voor de stal kost tussen de €150 en €350, maar is onmisbaar voor nauwkeurigheid.

Een paard met PSSM heeft geen zetmeel nodig, maar wel voldoende energie. Vet is je vriend, zetmeel je vijand.

Stap 2: Analyseer je huidige rantsoen

Neem je huidige voer onder de loep. Schrijf op wat je paard nu dagelijks krijgt.

Bijvoorbeeld: 8 kg hooi (droge stof), 1,5 kg muesli met 20% zetmeel, en een vitaminebrok van 0,5 kg.

Bereken de zetmeelopname: 1,5 kg muesli x 20% = 300 gram zetmeel per dag. Voor een PSSM-paard is dit te hoog; we mikken op maximaal 100 gram zetmeel per dag. Gebruik een spreadsheet of een app om dit inzichtelijk te maken.

Vul de waarden in van de voeranalyse van je hooi (vraag dit op bij je leverancier) en de garantie-analyses van je krachtvoer. Veel professionals kiezen voor hooi met een lage suiker- en zetmeelwaarde (onder de 10% op droge stof).

Een analyse van je hooi kost ongeveer €30 tot €50, maar het bespaart je duizenden euro’s aan onnodige supplementen. Veelgemaakte fout: vergeten dat hooi ook zetmeel en suiker bevat. Niet elk hooi is geschikt voor PSSM. Kies voor gras- of hooi van kruidenrijke weilanden, en vermijd maïs of luzerne. Een alternatief is gedroogd gras van lage kwaliteit (eenvoudig verkrijgbaar bij gespecialiseerde leveranciers) voor ongeveer €180 tot €250 per ton.

Stap 3: Kies de juiste basisvoeders

De kern van een PSSM-dieet is laag zetmeel, hoog vet, en voldoende eiwit van goede kwaliteit.

Begin met je hooi: 1,5% van het lichaamsgewicht per dag, dus 9 kg voor een paard van 600 kg. Voeg een vetrijk krachtvoer toe dat specifiek voor PSSM is ontwikkeld.

Een goed voorbeeld is Pavo PSSM2 of EquiFirst PSSM Brok. Beiden hebben een zetmeelgehalte onder de 10% en een vetgehalte van 8-10%. Reken uit: voor een paard van 600 kg met matige arbeid geef je 1,5 tot 2 kg krachtvoer per dag. Pavo PSSM2 kost ongeveer €28 voor een 15 kg-zak, dus €1,87 per kg.

Voor 2 kg per dag ben je €3,74 kwijt. Combineer dit met een olie als aanvulling op de vetinname.

Kies voor lijnolie of sojaolie (niet GMO) met een omega-3/6-balans. Een liter lijnolie van €12 tot €15 gaat ongeveer 5 dagen mee bij 200 ml per dag. Vermijd klassieke muesli’s met granen en melasse.

Veel professionals maken de fout over te stappen zonder de overgang te doseren. Bouw het rantsoen in 10 dagen op: verhoog elke dag met 200 gram nieuw voer en verlaag het oude met 200 gram. Zo voorkom je maagproblemen en een verstoorde darmflora.

Stap 4: Supplementen slim inzetten

Supplementen zijn geen tovermiddel, maar een aanvulling op een gebalanceerd dieet. Voor PSSM Type 1 is vitamine E cruciaal.

Geef dagelijks 2000 IE vitamine E (d-alfa-tocoferylacetaat) per 500 kg lichaamsgewicht. Een pot van 1 kg kost €25 tot €35 en gaat ongeveer 40 dagen mee bij 10 gram per dag.

Voeg magnesium toe in de vorm van magnesiumcitraat (makkelijker opneembaar dan oxide). Geef 5 gram per 500 kg lichaamsgewicht per dag. Een zak van 1 kg kost €15 tot €20. Magnesium ondersteunt de spierfunctie en vermindert stijfheid.

Combineer dit met een spiermineraal zoals selenium (0,5 mg per dag) en zink (200 mg per dag).

Een complete mix zoals Pavo MuscleCare kost €35 voor 1 kg en bevat alle benodigde sporenelementen. Vergelijk dit eens met wat een zak Cavalor Strucomix Senior kost; veelgemaakte fout: te veel supplementen stapelen zonder te meten. Gebruik een maatlepel of weegschaal en houd een logboek bij.

Een professionele stalmanager meet wekelijks de lichaamsconditie en past de dosering aan. Verwacht geen wonderen op dag 1; na 4 tot 6 weken zie je verbetering in spierfunctie en beweging.

Stap 5: Dagelijks voeren en monitoren

Stel een voerschema op en houd je daaraan. Voer je hooi in minimaal drie porties per dag, verspreid over 24 uur.

Gebruik slow feeders of netten om de opname te vertragen. Dit voorkomt maagzweren en ondersteunt de spijsvertering.

Voor een paard van 600 kg: geef 3 kg hooi per portie, drie keer per dag. Voer het krachtvoer in tweeën: 1 kg ’s ochtends en 1 kg ’s avonds, altijd na het hooi. Bij het juiste voer voor een paard in de opfok meng je de olie door het krachtvoer of geef je deze los in een emmer.

Meng goed en voeg een klein beetje water toe om stofvorming te voorkomen. Controleer elke week de lichaamsconditie met een score (BCS 1-9) en pas de hoeveelheden aan. Een BCS van 5 is ideaal voor de meeste sportpaarden. Veelgemaakte fout: te snel schakelen tussen voersoorten.

Blijf minimaal 4 weken bij één rantsoen voordat je wijzigt. Houd een kalender bij met voerwijzigingen en reacties van je paard, en voorkom voernijd in een groepshuisvesting.

Dit helpt je patronen te herkennen en fouten te voorkomen. Een professionele stalmanager gebruikt hiervoor een eenvoudige app of spreadsheet.

Stap 6: Verificatie-checklist

Gebruik deze checklist om je voerplan te controleren. Vink elk item af voordat je doorgaat.

• Is je hooi geanalyseerd op suiker en zetmeel (onder 10% op droge stof)?
• Weeg je alle voeders met een nauwkeurige weegschaal?
• Bevat je krachtvoer maximaal 10% zetmeel en minimaal 8% vet?
• Geef je dagelijks 2000 IE vitamine E per 500 kg lichaamsgewicht?
• Voeg je 5 gram magnesiumcitraat toe per 500 kg?
• Voer je hooi in minimaal drie porties per dag?
• Bouw je nieuwe voer op in 10 dagen?
• Houd je een voerlogboek bij met gewichten en reacties?

Als je alle items kunt afvinken, zit je op de goede weg.

Twijfel je over een item? Pas het rantsoen aan en meet opnieuw na een week. Een professionele aanpak vraagt discipline, maar levert een gezond en duurzaam paard op. En dat is wat telt.