Hoe kies je de juiste voeding voor een jaarling?

Een jaarling is een magisch ding: net geen veulen meer, maar nog lang geen volwassen paard. Je wilt dat dit dier gezond opgroeit, zonder extra kilo’s of tekorten.

Want wat je nu geeft, bepaalt straks hoe sterk en veerkrachtig je paard wordt.

Kiezen voor de juiste voeding is dus niet zomaar iets. Het is de basis voor een duurzame fokkerij, zonder verspilling en met oog voor dier en planeet. Je hoeft het niet ingewikkeld te maken.

Met een paar concrete stappen weet je precies wat je jaarling nodig heeft. We gaan het hebben over ruwvoer, krachtvoer, mineralen en praktische keuzes die passen bij professionele, duurzame paardenhouderij. Geen gedoe, gewoon doen wat werkt.

Wat je nodig hebt voor een goede start

Voordat je begint, zorg je dat alles op orde is. Een jaarling eet anders dan een veulen en anders dan een volwassen paard.

• Goed ruwvoer: hooi of kuilgras van een betrouwbare leverancier. Minimaal 1,5 kg per 100 kg lichaamsgewicht per dag.
• Krachtvoer: een speciaal jaarlingbrok of muesli, bijvoorbeeld van Pavo of Saracen (€15-€25 per 20 kg).
• Mineralenmix: een ruwvoermineraal of brok met sporenelementen, afgestemd op jouw regio (€10-€15 per kg).
• Weegschaal: voor je ruwvoer en je paard. Een simpele weegband (€20-€30) is essentieel.
• Voerbakken: apart voor ruwvoer en krachtvoer, schoon en stabiel.
• Water: altijd vers, minimaal 20-30 liter per dag per paard.

Je hebt geen ingewikkelde spullen nodig, maar wel de juiste basis. Zonder deze basis loop je het risico op een verkeerde verhouding. Te veel krachtvoer geeft groeipijnen, te weinig ruwvoer zorgt voor maagzweren. Begin dus met de juiste materialen.

Stap 1: Bepaal het lichaamsgewicht en de conditie

Je kunt pas voeren als je weet hoe zwaar je jaarling is.

1. Meet de schofthoogte en de borstomvang met een meetlint.
2. Gebruik een weegband voor een nauwkeurige meting (bijvoorbeeld de Horse Weigh, €40-€60).
3. Schat de lichaamsconditie: voel de ribben, bekijk de taille en de kont.
4. Noteer het gewicht en de conditie in een logboek.

Een schatting is niet genoeg, want een foutieve inschatting leidt tot over- of ondervoeding. De meeste jaarlingen wegen tussen de 300 en 450 kg.

Een jaarling dat te zwaar is, groeit te snel en krijgt blessures. Te licht? Dan bouwt het te weinig spiermassa op.

Een gemiddeld jaarling van 400 kg heeft ongeveer 6 kg ruwvoer per dag nodig. Check elke maand opnieuw, want ze groeien snel. Veelgemaakte fout: je paard op het oog inschatten. Doe het echt met een weegband, want je ogen bedriegen je. Vergeet niet de conditie te scoren, niet alleen het gewicht.

Stap 2: Kies het juiste ruwvoer

Ruwvoer is de basis. Een jaarling heeft vezels nodig voor een gezonde darm en stabiele energie.

1. Vraag bij je leverancier naar de voedingswaarde van het hooi of kuilgras (EI, RE, VEM).
2. Kies voor lokaal geteeld gras: minder transport, lagere CO2-uitstoot.
3. Check op schimmel en stof: jaarlingen zijn gevoelig voor longproblemen.
4. Geef minimaal 1,5 kg ruwvoer per 100 kg lichaamsgewicht, maximaal 2,5 kg.

Kies voor duurzaam, lokaal en van hoge kwaliteit. Een jaarling van 400 kg krijgt dus 6-10 kg ruwvoer per dag. Verdeel dit over minimaal 3 porties, liever 4. Gebruik een slow feeder als je paard te snel eet.

Veelgemaakte fout: te weinig ruwvoer geven omdat je paard te snel groeit. Beter is om minder krachtvoer te geven en het ruwvoer op peil te houden. Kuilgras is vaak iets lager in energie dan hooi, dus pas de hoeveelheid aan. Zoals bij optimale voeding voor een hengst in het dekseizoen, is maatwerk hierbij essentieel.

Stap 3: Kies het juiste krachtvoer

Krachtvoer vul je aan waar nodig. Een jaarling heeft geen racepaard-dieet nodig, maar wel voldoende bouwstoffen voor spieren en botten, zeker als je de jonge hengst voorbereidt op de keuring.

1. Gebruik een speciaal jaarlingbrok of muesli, bijvoorbeeld Pavo Yearling of Saracen Cubes.
2. Geef 0,5-1 kg per 100 kg lichaamsgewicht, afhankelijk van de activiteit en het ruwvoer.
3. Verdeel de portie over minimaal 2 maaltijden.
4. Voeg een ruwvoermineraal toe als dit niet in de brok zit.

Voor een jaarling van 400 kg is 2-4 kg krachtvoer per dag vaak voldoende. Check de etiketten: een jaarlingbrok bevat ongeveer 12-14% eiwit en 10-12 MJ ME per kg. Duurzame merken gebruiken lokale grondstoffen en minder soja. Veelgemaakte fout: te veel krachtvoer geven uit angst voor groeiproblemen.

Dit leidt tot overgewicht en hoefbevangenheid. Beter is om het ruwvoer op orde te houden en krachtvoer alleen aan te vullen waar nodig.

Stap 4: Mineralen en sporenelementen

Mineralen zijn de stille kracht achter gezonde botten en een sterk immuunsysteem. Een jaarling groeit snel, dus tekorten zijn snel gemaakt.

1. Gebruik een ruwvoermineraal of een complete jaarlingbrok met mineralen.
2. Check de bodem van je regio: in Nederland is vaak selenium en jodium nodig.
3. Geef 50-100 gram mineraal per dag, afhankelijk van het product.
4. Meng het door het krachtvoer of geef het los in een bak.

Prijsindicatie: een goede ruwvoermineraal kost €10-€15 per kg. Voor een jaarling van 400 kg is 75 gram per dag voldoende.

Let op: te veel mineralen is ook schadelijk, dus volg de dosering. Veelgemaakte fout: een mineraalblok in de wei zetten en denken dat dit voldoende is. Jaarlingen eten hier vaak te weinig van. Meng het liever door het voer.

Stap 5: Water en praktische voeding

Water is vaak het ondergeschoven kindje, maar essentieel. Een jaarling drinkt 20-30 liter per dag, meer bij warm weer of na beweging. Veelgemaakte fout: waterbakken niet schoonmaken.

1. Zorg voor minimaal twee waterbakken, schoon en dagelijks ververst.
2. Controleer de temperatuur: koud water in de winter, lauw in de zomer.
3. Geef voer op vaste tijden, bij voorkeur 's ochtends en 's avonds.
4. Monitor de mest: een gezonde jaarling heeft 5-8 mestballen per dag.

Jaarlingen zijn gevoelig voor bacteriën. Zet bakken op een verhoogde stand om vervuiling te voorkomen.

Verificatie-checklist

• Gewicht en conditie gemeten en genoteerd? Ja / Nee
• Ruwvoer van hoge kwaliteit en lokaal? Ja / Nee
• Krachtvoer afgestemd op gewicht en activiteit? Ja / Nee
• Mineralenmix dagelijks gegeven in juiste dosering? Ja / Nee
• Waterbakken schoon en voldoende aanwezig? Ja / Nee
• Mest gecontroleerd op kwaliteit? Ja / Nee
• Voerschema opgeschreven en uitgevoerd? Ja / Nee

Als je alle vakjes kunt afvinken, zit je goed. Een jaarling die gezond groeit, is de basis voor een duurzame fokkerij, zeker als je de juiste dekdatum voor een vroeg veulen kiest.

Blijf monitoren, pas aan waar nodig en houd het simpel. Je paard zal je dankbaar zijn.