De voordelen van het voeren van kruiden aan paarden
Je paard staat de hele dag te grazen in de wei, een en al natuurlijk gedrag. Toch voel je soms aan je water dat er meer in het vat zit.
Dat hij net iets strakker in zijn vel zit na die zware training, of dat de spijsvertering wat extra steun kan gebruiken.
Kruiden zijn dan geen zweverig gedoe, maar een krachtig stuk gereedschap uit de moestuin, speciaal voor sportpaarden en fijngevoelige types. Ze bieden een manier om de gezondheid op een dieper niveau te ondersteunen, zonder meteen naar de chemische kast te grijpen.
Waarom kruiden meer zijn dan alleen groen spul
Stel je kruiden voor als de natuurlijke versterkers van het lichaam. Het zijn geen basisvoer, maar aanvullers die specifieke processen aanspreken. In de duurzame paardenhouderij draait het om het ondersteunen van het zelfherstellend vermogen.
Kruiden werken vaak samen met het lichaam in plaats van het te overrulen, zoals een chemisch medicijn soms doet.
Ze zitten vol plantaardige stoffen die de organen, de weerstand en de spijsvertering op een zachte manier prikkelen om beter hun werk te doen. Denk aan het kalmeren van de slijmvliezen in de longen of het stimuleren van de galproductie voor een betere vetvertering.
Het grote voordeel is dat je met kruiden heel gericht kunt werken. Een paard met winterlongen heeft iets anders nodig dan een paard dat na een zware cross nog moet bijkomen. Door te kiezen voor de juiste kruidenmix, geef je precies datgene wat het lichaam op dat moment vraagt. Dit past perfect bij een professionele, duurzame visie: voorkomen is beter dan genezen en ondersteunen waar nodig.
De kern van de werking: van spijsvertering tot focus
De magie van kruiden zit hem in de diversiteit. Elk kruid heeft zijn eigen karakter en werking.
Zo is paardenbloem (Taraxacum officinale) een klassieker voor de lever en de nieren.
Het stimuleert de afvoer van afvalstoffen, wat essentieel is na inspanning of bij een paard dat langdurig medicijnen heeft gehad. Vooral in het voorjaar, als de natuur weer ontwaakt, is een kuur met paardenbloemblad een uitstekende ondersteuning voor de ontgifting. Voor de spijsvertering is venkel een onmisbare bondgenoot.
Het verzacht de darmwand en helpt tegen krampen en een opgezette buik. Paarden die gevoelig zijn voor krampen tijdens het werk of die last hebben van winderigheid, baat enorm bij een dagelijkse dosis venkelzaad of -poeder. Daarnaast werkt het versterkend op de maagwand, wat helpt tegen de gevolgen van stress. Kies je voor een product als Equerry Gut Support (rond €45,- voor 1 kg), dan zit hier vaak venkel in verwerkt, gecombineerd met andere darmondersteuners zoals psyllium.
Wat veel ruiters verrast, is de impact op de luchtwegen. Kruiden zoals tijm, zoethout en eucalyptus zijn natuurlijke slijmoplossers.
Ze helpen het paard om de luchtwegen vrij te houden. Dit is goud waard voor sportpaarden die onder druk staan of paarden die in een stoffige stal staan.
Een product als PUUR Long (rond €28,- voor 200 gram) gebruikt deze kruiden om de ademhaling te ondersteunen. Je merkt het aan de rustigere ademhaling, zowel in rust als tijdens inspanning. En dan is er nog de mentale kant.
Sint-Janskruid en valeriaan zijn bekend om hun kalmerende effect. Ze werken ondersteunend bij spanning en angst.
Dit is niet bedoeld om een paard suf te maken, maar om de prikkelverwerking te verbeteren. Een paard dat mentaal scherp is, maar niet nerveus, presteert beter en is makkelijker in de omgang. Voor de sport is het belangrijk om te weten dat sommige kruiden, zoals valeriaan, op de verboden lijst kunnen staan vanwege de werking als verdovingsmiddel.
Controleer dus altijd de reglementen als je met wedstrijdpaden rijdt. Veel veilige alternatieven, zoals kamille of passiebloem, bieden soortgelijke rust zonder de verboden stoffen.
De juiste vorm en een indicatie van de kosten
Kruiden kun je op verschillende manieren aanbieden. De meest voorkomende vorm is poeder.
Dit meng je eenvoudig door het krachtvoer of de pap. Poeder is zuinig in gebruik en heeft een langere houdbaarheid. Een zak van 1 kg gaat, afhankelijk van de dosering, al gauw 2 tot 3 maanden mee. Voor een standaard onderhoudsdosering van 10-20 gram per dag betaal je voor kwalitatief hoogwaardige kruidenpoeders (bij merken als Aequorin of De Groene Os) tussen de €20,- en €35,- per kilo.
Daarnaast heb je vloeibare extracten, zoals vloeibare kruidenmixen of tincturen. Deze zijn vaak sterker geconcentreerd en sneller opneembaar.
Ideaal voor een kortdurende intensieve kuur, bijvoorbeeld rondom een evenement of bij een paard dat herstelt van een ziekte.
De prijs ligt hier vaak iets hoger, rond de €25,- tot €45,- voor een fles van 500 ml, maar je doet er langer mee omdat de dosering vaak maar enkele milliliters per dag is. Een derde optie zijn kruidenmolens of complete mixen die al zijn samengesteld voor een specifiek doel, zoals spijsvertering of ademhaling. Dit is erg makkelijk omdat je niet zelf hoeft te mengen.
Een merk als St. Hippolyt heeft uitgebreide mixen (zoals de Mash Metabolique) die naast kruiden ook vitaminen en mineralen bevatten.
Voor zo'n zak van 3 kg betaal je al gauw €60,- tot €70,-. Wat kost een zak Cavalor Strucomix Senior in vergelijking hiermee? Dit is vaak duurder per kilo, maar je koopt een kant-en-klaar concept dat perfect op elkaar is afgestemd. De keuze hangt af van je doel.
Voor dagelijkse ondersteuning is poeder vaak de meest economische en praktische keuze.
Voor een kortdurende boost of bij weigerachtige eters zijn vloeibare extracten een uitkomst. En voor een totaalpakket waarbij je zeker wilt zijn van de juiste balans, kies je voor een complete mix.
Een overzichtje van kosten en toepassing
- Onderhoud (poeder): €20,- tot €35,- per kg. Dosering: 10-20 gram per dag. Rekent dus op ongeveer €0,40 tot €0,70 per paard per dag.
- Kuur (vloeibaar): €25,- tot €45,- per 500ml. Dosering: 10-25ml per dag. Ideaal voor 4-6 weken intensieve ondersteuning.
- Compleet pakket (mix): €60,- tot €70,- per 3 kg. Dosering: 100-150 gram per dag. All-in-one oplossing voor spijsvertering of herstel.
Praktische tips om direct mee aan de slag te gaan
Begin altijd met een lage dosering. Het lichaam moet wennen aan de nieuwe stoffen.
Start met de helft van de adviesdosering en bouw dit in een week op naar de volledige hoeveelheid.
Zo voorkom je maag-darmklachten en geef je het paard de tijd om te wennen aan de smaak. De meeste paarden vinden kruiden overigens heerlijk, maar een enkeling is kieskeurig. Mengen door graanvrij voer voor paarden met stofwisselingsproblemen of een lekkere pap werkt vaak het best.
Wees specifiek in je keuze. Gooi niet zomaar wat kruiden door het voer. Heb je een paard met slijm in de longen? Kies dan voor een mix met tijm en zoethout.
Een paard met een gevoelige maag? Ga voor venkel, kamille en altheawortel.
Wees eerlijk naar jezelf: wat zie je bij je paard? Een strakke buik, een hoestje, of overweeg je een graasmasker bij gewichtstoename voor die extra rust die hij nodig heeft?
Kies het kruid dat daarop aansluit. Investeer in kwaliteit. Goedkope kruiden van onbekende herkomst kunnen verontreinigd zijn met pesticiden of andere gewasbeschermingsmiddelen.
Bij een duurzame bedrijfsvoering horen schone kruiden. Kies voor merken die transparant zijn over hun herkomst en die testen op zuiverheid.
De meeste merken in de professionele paardenwereld (zoals De Groene Os of Aequorin) hebben deze certificeringen op orde. Het scheelt een paar euro per kilo, maar de kwaliteit is vele malen hoger. Combineer met een goed basisrantsoen.
Kruiden werken het best als de basis op orde is. Zorg voor voldoende kwalitatief ruwvoer (minimaal 1,5 kg per 100 kg lichaamsgewicht per dag) en een passend krachtvoer.
Kruiden ondersteunen het systeem, maar ze vervangen geen goede voeding. Ze zijn de kers op de taart, niet de taart zelf.
Monitor de reactie. Houd in de gaten of je paard positief reageert. Dit zie je aan de mest (vorm en structuur), de vacht (glans en conditie), de ademhaling (rustig en regelmatig) en het gedrag (alerter of juist kalmer).
Als je na drie weken geen verbetering ziet, is het misschien tijd om van kruiden te wisselen of de dosering aan te passen. Kruidenwerk is een proces van observeren en bijsturen, net als bij elke andere vorm van duurzame paardenzorg.