De voordelen van het voeren van esparcette aan paarden
Stel je voor: je paard staat te stralen in de wei, met een energieke blik en een vacht die glanst als een spiegel. Je bent op zoek naar manieren om die prestaties te verhogen, zonder meteen naar chemische poeders te grijpen.
Esparcette, een groene krachtpatser uit de vlinderbloemigenfamilie, is precies wat je zoekt. Het is geen hype, maar een bewezen aanvulling voor paarden die net dat beetje extra nodig hebben. Veel professionals in de duurzame paardenhouderij zweren erbij. Waarom? Omdat het werkt, en dan ook nog eens op een milieuvriendelijke manier.
Wat is esparcette eigenlijk?
Esparcette, wetenschappelijk bekend als Onobrychis viciifolia, is een vaste plant die behoort tot de vlinderbloemigen. Het lijkt een beetje op luzerne, maar dan met een eigen karakter.
De plant groeit goed op droge, kalkrijke grond en komt oorspronkelijk uit Europa en delen van Azië. In de duurzame veehouderij wordt esparcette vaak ingezet als kwalitatief hoogwaardig ruwvoer. Het is een tweejarige of vaste plant die diepe wortels ontwikkelt, wat helpt tegen bodemerosie.
Je kunt het voeren als hooi of als strooisel, en soms ook als geconcentreerd supplement.
De smaak is mild en paarden vinden het over het algemeen erg lekker. Het is dus geen vervanger voor gras, maar een waardevolle aanvulling op het dieet. Veel paardeneigenaren kiezen voor esparcette vanwege de specifieke voedingsstoffen die het bevat. Het is een plant die weinig tot geen bestrijdingsmiddelen nodig heeft, wat het een duurzame keuze maakt.
Waarom kiezen voor esparcette? De voordelen op een rij
De reden dat esparcette zo populair is, heeft te maken met de combinatie van voedingsstoffen. Het bevat relatief weinig suiker en zetmeel, wat het geschikt maakt voor paarden die gevoelig zijn voor energiepieken.
Denk aan paarden met PPID (Cushing) of die makkelijk aankomen. Daarnaast zit het boordevol eiwitten, tot wel 16-18% in gedroogde vorm. Dit is essentieel voor spieropbouw en herstel, vooral voor sportpaarden.
Esparcette bevat ook een hoog percentage structuur, wat de darmgezondheid ondersteunt. Door het kauwen wordt meer speeksel aangemaakt, wat de maagzuurproductie neutraliseert.
Dit is een groot voordeel voor paarden die weinig ruwvoer eten of stressgevoelig zijn. Bovendien bevat het mineralen zoals calcium, magnesium en ijzer, die vaak ontbreken in gras alleen. Het is een natuurlijke bron van vitamine A en C.
Voor paarden met een gevoelige spijsvertering kan esparcette een uitkomst zijn. Het is licht verteerbaar en veroorzaakt minder snel gasvorming dan sommige andere kruiden.
De werking in het paardenlichaam
Esparcette werkt op meerdere fronten tegelijk. Ten eerste zorgt het eiwit voor een stabiele energiebron.
In tegenstelling tot suiker geeft het een langzame afgifte van energie, wat zorgt voor een evenwichtig gedrag.
Je paard wordt er niet druk of onrustig van. Ten tweede ondersteunt de hoge calcium-inname de botgezondheid en spierfunctie. Een goede calcium-fosfor verhouding is cruciaal voor paarden in training.
Het helpt bij het voorkomen van blessures en ondersteunt het herstel na inspanning. De plantaardige stoffen, zoals saponinen, hebben een licht ontstekingsremmende werking.
Dit kan helpen bij paarden met lage ontstekingen, zoals gewrichtsklachten. Ook de darmflora wordt gestimuleerd door de variatie in voedingsstoffen. Een gezonde darm is de basis voor een sterk immuunsysteem. Door de lage GI-waarde (glycemische lading) is het een veilige keuze voor paarden met insulineresistentie.
Esparcette hooi versus strooisel
Je zult merken dat de vacht en hoeven van je paard er ook op vooruitgaan.
Het is een holistische boost voor het hele lichaam. Er zijn een paar varianten op de markt. De meest bekende is esparcette hooi.
Dit is gedroogde plant, net als gewoon hooi, maar dan van deze specifieke soort. Het is een prima vervanger of aanvulling voor regulier hooi.
Je kunt het mengen met je bestaande voer. De prijs ligt vaak rond de €12-€16 per baal van 20 kg, afhankelijk van de kwaliteit en regio. Een andere optie is esparcette strooisel.
Dit is grover en geschikt als bodembedekking die je paard ook kan eten. Het is vaak iets goedkoper, rond de €8-€12 per baal.
Geconcentreerde supplementen
Het voordeel van strooisel is dat je paard de hele dag bezig is met kauwen, wat ook gunstig is bij paarden met stofwisselingsproblemen.
Dit vermindert verveling en ondersteunt de spijsvertering. Het nadeel is dat de voedingswaarde per kilo lager is dan bij hooi. Je moet dus goed kijken naar de behoefte van je paard, eventueel aangevuld met natuurlijke ondersteuning door kruiden.
Een sportpaard heeft meer baat bij het hooi. Een paard op rust of met overgewicht heeft baat bij een reinigende voorjaarskuur in combinatie met het strooisel.
Voor paarden die specifiek extra eiwit of mineralen nodig hebben, zijn er geconcentreerde poeders of pellets. Deze zijn vaak gemengd met andere kruiden zoals brandnetel of paardenbloem. Een merk dat goed past bij de duurzame professional is bijvoorbeeld Pavo of Cavalor, maar dan hun lijnen met natuurlijke supplementen. Kies voor producten waarvan de samenstelling helder is.
Een zak van 3 kg met esparcette-poeder kost ongeveer €25-€35. Je geeft dan dagelijks 50 tot 100 gram, afhankelijk van het paard.
Dit is een makkelijke manier om de voeding te verrijken zonder met grote balen te sjouwen. Let op dat je kiest voor producten die 100% natuurlijk zijn en geen toegevoegde vulstoffen hebben. Dit past beter bij een duurzame visie. De prijs per kilo ligt hierdoor wel hoger, maar je hebt ook minder nodig.
Esparcette is de stille krachtpatser in de wei; het levert waardevolle bouwstenen zonder de energiepieken die je soms ziet bij andere kruidenmengsels.
Hoe begin je met voeren? Praktische tips
Wil je overstappen op esparcette, doe dit dan altijd geleidelijk. De darmen van een paard zijn gevoelig voor verandering.
Begin met een kleine hoeveelheid en bouw dit in een week of twee op. Meng het door het normale voer of geef het los.
Als je kiest voor hooi, kun je dit prima mengen met je bestaande hooi. Let op de kwaliteit van het product. Vraag altijd om een monster of koop een kleine hoeveelheid eerst. Goed gedroogde esparcette hoort geen schimmelgeur te hebben.
Schimmel is gevaarlijk voor de luchtwegen. Let ook op de bewaring; bewaar het op een droge, koele plek.
Voer esparcette niet aan merries die drachtig zijn, tenzij je advies inwint bij een voedingsdeskundige. De hoeveelheid hangt af van je paard. Een pony van 300 kg heeft genoeg aan 0,5 kg per dag.
Een sportpaard van 600 kg kan makkelijk 1,5 kg per dag aan. Gebruik een weegschaal voor nauwkeurigheid.
Waarop letten bij aankoop?
Het is geen vervanger voor een uitgebalanceerd rantsoen, maar een aanvulling. Combineer het met een goed mineralenbrokje voor een compleet plaatje.
Bij de aanschaf van esparcette is herkomst belangrijk. Kies voor Nederlandse of Europese teelt waarbij duurzaamheid voorop staat. Vraag naar het analysecertificaat.
Hierop zie je de ruwvoer analyse: eiwitgehalte, suiker, zetmeel en structuurwaarde. Dit helpt je om de juiste hoeveelheid af te meten.
Online bij duurzame voerleveranciers zoals bijvoorbeeld De Paardenkamp of gespecialiseerde webshops vind je vaak biologische varianten.
Deze zijn iets duurder, rond de €18-€20 per baal hooi, maar dragen bij aan een beter milieu. Let op de grootte van de snede bij hooi; te fijn is niet goed voor de spijsvertering.
Bij strooisel is de lengte van de stengel relevant. Te lange stengels kunnen storend zijn bij het eten. Kwaliteit betaalt zich uiteindelijk terug in de gezondheid van je paard en dus lagere dierenartskosten. Het is een investering in de toekomst van je dier.
Conclusie voor de bewuste professional
Esparcette is meer dan alleen voer; het is een tool voor een duurzame bedrijfsvoering. Het ondersteunt de gezondheid van je paarden op een natuurlijke manier, verlaagt de impact op het milieu en past binnen een circulair gedachtegoed.
Het is betaalbaar, makkelijk te verwerken en zeer effectief voor een breed scala aan paarden.
Door te kiezen voor esparcette investeer je in de vitaliteit van je dieren en de kwaliteit van je bedrijf. Probeer het uit en ervaar zelf het verschil. Je paard zal je dankbaar zijn, en jij ook, als je ziet hoe goed ze ervan opknappen. Het is een kleine verandering met een groot effect.