Alles wat je moet weten over het scheren van paarden in de winter

Een koud winterlandschap, mist over de weilanden en jouw paard met een warme, dikke vacht. Het is een prachtig beeld, maar voor de actieve ruiter of professional betekent het ook een andere aanpak. Scheren in de winter is niet zomaar een klusje; het is een strategische keuze die rust, beweging en gezondheid beïnvloedt.

Je paard kan niet zomaar zijn eigen warmtebron uittrekken. Jij bent nu verantwoordelijk voor zijn temperatuurhuishouding.

Dit gidsje is je kompas. We duiken in de wereld van de wintertrim, van de redenen tot de beste machines.

Je leert precies hoe je het aanpakt, veilig en met een topresultaat. Want een geschoren paard in de winter heeft jóuw kennis nodig om comfortabel de kou door te komen.

Waarom scheren in de winter? De keuze voor beweging en comfort

Waarom zou je een paard in godsnaam scheren als het koud is? De meeste paarden hebben hun vacht als natuurlijke deken. Toch zijn er goede redenen om de schaar of machine te pakken.

De belangrijkste reden is beweging. Een paard met een winterjas gaat minder makkelijk het weiland door en kan flink bezweet raken tijdens een training.

Zweet droogt niet snel op onder een dikke vacht, waardoor het paard makkelijk afkoelt en spierstijfheid ontstaat. Een geschoren paard droogt snel en blijft soepel.

Een andere grote reden is het voorkomen van mok en huidschimmels. Een natte, warme vacht onder een waterdichte buitenjas is een broeinest voor bacteriën en schimmels. Zeker bij paarden die gevoelig zijn of die in een natte wei staan, is een geschoren vacht een stuk schoner.

Je ziet direct wat er aan de hand is met de huid.

Daarnaast is het voor paarden met Cushing (PPID) vaak een must. Deze paarden groeien soms een ondoordringbare vacht en zweten extreem. Scheren helpt ze enorm. En tot slot: de werkbaarheid.

Voor professionals die dagelijks met paarden werken, is een geschoren paard gewoon efficiënter. Minder modderkluiten, sneller droog na de wasbeurt en je ziet meteen of er wondjes of teken zijn.

Het is een investering in de dagelijkse praktijk. Je beslist zelf of je voor de 'full body' gaat of alleen de plekken waar het zadel en hoofdstel zitten.

Elk paard is anders, net als elke reden om te scheren.

De juiste timing: wanneer begin je met scheren?

Timing is alles. Begin je te vroeg, dan heeft je paard het koud en groeit de vacht niet meer goed terug.

Begin je te laat, dan is het scheren eigenlijk al te laat en heb je er weinig voordeel van. De gouden regel? Scheren voordat de winter écht losbarst, maar wel op een moment dat je paard nog geen kou heeft geleden. Meestal is dat rond eind november of begin december, afhankelijk van het weer.

Je paard moet de vacht op het moment van scheren nog redelijk op orde hebben. De temperatuur speelt een cruciale rol.

Plan je scheerdatum op een dag dat het droog is en de temperatuur boven de 5 tot 7 graden blijft.

Een paard scheren bij temperaturen onder het vriespunt is riskant. De huid is dan gevoeliger en de kou slaat direct op de kale huid. Na het scheren heeft je paard een acclimatisatieperiode van een dag of drie nodig. Zorg dat je die dagen geen extreme kou of regenbuien voorspelt.

Een beetje wind is vervelender dan een graadje vorst. Het is een fabeltje dat geschoren paarden per se een deken nodig hebben.

Dat hangt af van het paard, de weersomstandigheden en de beschikbare schuilplaats. Een paard dat de hele dag in een beschutte wei met windstil weer staat, heeft soms geen deken nodig bij 5 graden. Een paard dat in een open wei staat of aan het werk is, heeft er wel baat bij.

De keuze voor scheren bepaalt dus ook je dekenbeleid. Een geschoren paard betekent dat je alert moet zijn op de temperatuur en je paard dagelijks checkt.

De juiste tools: van budget tot professional

Goed gereedschap is het halve werk. Met een halfslachtige machine ben je drie uur bezig en krijg je een streperig resultaat.

Voor de professional is het een investering die zich terugbetaalt in tijd en kwaliteit. We onderscheiden grofweg drie categorieën machines. Allereerst de instappers. Denk aan merken als Heiniger of Liscop in hun basislijn. Deze machines kosten tussen de €200 en €350.

Ze zijn prima voor de eigenaar die één of twee paarden scheren. Ze zijn wel wat lawaaieriger en hebben minder kracht voor de extreem dikke vachten.

De middenmoot is de sweet spot voor veel ruiters en kleinschalige professionals.

Hier vind je topmodellen van Andis of Heiniger (de X- or Silence series). Deze machines kosten tussen de €450 en €650. Ze zijn stiller, hebben een krachtigere motor en blijven langer koel.

De messen zijn vaak van hogere kwaliteit. Je merkt het verschil direct in de flow van het scheren.

Ze trekken de vacht niet, waardoor je paard minder stress ervaart. Dit is de categorie waar je voor gaat als je regelmatig scheert. Voor de beste scheermessen voor een paard met een dikke wintervacht, zijn de absolute topmerken voor echte stallen en scherpspecialisten de Oster (de A5) of de high-end lijnen van Heiniger.

Deze machines kosten €700 tot €1000 of meer. Ze zijn onverwoestbaar, hebben wisselbare motoren en lopen extreem soepel.

Ze scheren door elke vacht, zelfs die van een Shire of een Fries zonder al te veel moeite. De prijs van messen (clippers) ligt rond de €20 tot €40 per stuk.

Investeer in goede messen en olie ze na elk paard. Een bot mes veroorzaakt irritatie en een paard dat nooit meer wil.

Goed gereedschap is het halve werk. Een bot mes veroorzaakt irritatie en een paard dat nooit meer wil.

De voorbereiding: schone vacht, scherpe messen

Een goede voorbereiding voorkomt een chaos. Je paard moet brandschoon zijn.

Zand in de vacht botst je messen direct bot en irriteert de huid. Was je paard een dag van tevoren met een goede paardenshampoo en laat het goed drogen.

Kam de vacht na om losse plukken en klitten te verwijderen. Zorg dat de vacht stofvrij is. Begin je met een vieze vacht, dan ben je na drie kwartier al je messen aan het slijpen en ben je de sfeer kwijt. Check je materiaal.

Zitten de messen goed geslepen? Zit er voldoende olie in de machine?

Test even of de machine niet te warm wordt na vijf minuten gebruik. Leg al je spullen klaar: de machine, extra messen, een kam, een borstel, oorreiniger (voor het stof) en natuurlijk een verdoofde spray voor als het even spannend wordt. Zorg dat je weet hoe je de messen moet wisselen zonder je te snijden.

Een goede voorbereiding zorgt voor een relaxte sfeer. De omgeving is ook belangrijk.

Kies een ruime, goed verlichte stallage. Je paard moet comfortabel kunnen staan.

Zorg dat het niet tocht en dat de vloer droog en strooiselvrij is om uitglijden te voorkomen. Als je paard weinig scheerervaring heeft, is het slim om iemand erbij te vragen die het paard kan afleiden met een likje uit een bakje. Rustig en gestructureerd beginnen maakt het verschil tussen een paard dat stil staat en een paard dat continue beweegt.

De techniek: stap voor stap scheren

Start met de machine zonder mes, of met een veiligheidsmes, om je paard te laten wennen aan het geluid en de trilling.

Houd de machine even op de schoft en de hals. Als je paard rustig blijft, begin je met het echte werk.

De meeste paarden scheren we in de 'full body'. Begin bij de schouders. Zet de machine aan en beweeg met de haargroei mee. Druk niet te hard; laat de machine zijn werk doen en voorkom rugpijn bij het scheren van meerdere paarden.

De eerste streep is altijd even spannend, maar volg gewoon de contouren van het lichaam.

Wissel regelmatig van mes of draai het mes om als je merkt dat het minder makkelijk scheert. Een bot mes trekt aan de huid en dat wil je niet. De buik en de liezen zijn kwetsbare plekken.

Wees hier extra voorzichtig. De huid is hier dunner en zit vol met zenuwuiteinden.

Gebruik hier eventueel een kleiner mesje of een speciaal hoofdstel dat wat meer grip geeft.

De benen scheren veel professionals tot de koot, anderen laten de manen en staart ongeschoren. Dit is een persoonlijke keuze. De staart en manen laat je meestal ongeschoren.

De staart is een prachtige bescherming tegen insecten en kou. De manen groeien vaak sneller terug en geven wat extra warmte op de nek.

Controleer na het scheren op eventuele wondjes of irritaties. Smeer eventueel wat zalf op plekken die wat schraal zijn geworden.

Tot slot, maak je paard goed schoon na het scheren om losse haartjes te verwijderen. Wist je dat het gemiddeld scheren van een paard best wat tijd in beslag neemt? Een geschoren paard is na de beurt vaak wat rustiger en tevreden.

Na het scheren: dekens, voeding en beweging

Je paard is nu kaal. De natuurlijke beschermlaag is weg.

Nu begint het echte werk voor jou. De eerste dagen let je extra op het weer. Een regenbui is vervelend, maar een koude wind is nog erger.

Zorg dat je paard kan schuilen. Als het koud is (rond het vriespunt) of als het hard waait, is een deken essentieel.

Kies de juiste deken. Een lichte regendeken van 600 denier is prima voor frisse dagen. Een warme, gevoerde winterdeken is nodig bij vorst of langdurige kou. Voeding speelt een rol.

Een geschoren paard verbruikt in de kou meer energie om warm te blijven. Zorg dat je de krachtvoergift iets aanpast, afhankelijk van de hoeveelheid werk dat je paard doet.

Een paard dat de hele dag in de wei staat en geschoren is, heeft meer hooi nodig. Het verteringsproces van vezels zorgt voor warmte van binnenuit. Zorg voor voldoende vers drinkwater, want koud water drinken ze minder makkelijk.

Beweging is cruciaal. Een geschoren paard dat stil staat in een koude stal kan sneller spierpijn krijgen en stijf worden.

Zorg voor dagelijks beweging, minimaal een half uur longeren of een stuk wandelen. Dit houdt de spieren soepel en stimuleert de doorbloeding. Let op het gedrag van je paard.

Trillen, gapen, een opgekrulde staart of een grauwe kleur zijn tekenen dat het paard het koud heeft. Vertrouw op je eigen observatie, niet blind op een deken of een getal op een thermometer.