5 fouten bij de opfok van veulens die leiden tot OC/OCD

Je staat ’s ochtends vroeg in de wei en ziet je veulen stuntelig overeind komen. Het beestje is gezond, sterk en je wilt niets liever dan het de beste start geven. Toch sluipen er tijdens de opfok fouten in je routine die later pijnlijke gewrichtsproblemen veroorzaken.

OC (Osteochondrose) en OCD (Osteochondritis Dissecans) zijn complexe aandoeningen, maar vaak ontstaan ze door simpele, dagelijkse keuzes.

We duiken in vijf veelgemaakte fouten en hoe je ze makkelijk voorkomt.

Fout 1: Te snel te veel krachtvoer

Een veelgehoord scenario: je veulen groeit als kool en je bent bang dat het tekorten krijgt. Dus geef je vanaf week twee al een handje brokjes erbij, of een rijk gevuld krachtvoer met 14% eiwit.

Het beestje smult ervan, maar binnen no-time zie je de groeispurt. Waarom gaat dit mis?

Je veulen groeit nu sneller dan zijn botten en gewrichten aankunnen. De kraakbeenlaag in de groeischijf wordt overbelast, wat leidt tot OC/OCD. Vooral bij rassen zoals de KWPN-er of Oldenburger die al een groeipiek hebben, is dit een valkuil.

De oplossing? Kies voor een specifiek opfokbrok met een eiwitpercentage rond de 12-13%, zoals Pavo StartForce of EquiFirst Opfok.

Geef maximaal 0,5% van het lichaamsgewicht per dag aan krachtvoer. Voor een veulen van 200 kg is dat 1 kg. Rustig opbouwen, niet overschakelen op volwassen brokken te vroeg.

“Snel groeien is niet hetzelfde als sterk groeien.”

Fout 2: Te weinig beweging in de wei

Je hebt een prachtige, vlakke wei van 2 hectare, maar je veulen staat er maar een paar uur per dag op. De rest van de tijd staat het op stal. Logisch, want je wilt het beschermen tegen blessures.

Toch is stilstand funest voor de gewrichtsontwikkeling. Waarom mislukt dit?

Veulens hebben continue, laagintensieve beweging nodig om de gewrichtsvloeistof te verspreiden en het kraakbeen van voeding te voorzien. Stilstaan zorgt voor stijve gewrichten en een vertraagde afvoer van afvalstoffen.

OC/OCD ontstaat sneller bij veulens die minder dan 6 uur per dag buiten lopen. De oplossing? Zorg voor minimaal 12 uur per dag onbeperkte beweging in een veilige wei.

Gebruik een groepsgewijze opfok, zodat de veulens samen spelen en lopen. Heb je maar een kleine wei?

Wissel dan dag en nacht buiten af. Een simpele schuilstal met vrije uitloop is beter dan een dichte stal.

Fout 3: Onvoldoende ruwvoer van hoge kwaliteit

Je veulen krijgt hooi, maar het is stoffig, schraal en bevat weinig structuur.

Je koopt de restpartij van de buurman voor €2,50 per baal. Het beest eet het wel, maar de spijsvertering en de botopbouw lijden eronder. Waarom gaat dit fout? Ruwvoer is de basis voor een gezonde darmflora en daarmee voor de opname van mineralen zoals calcium en fosfor.

Slecht hooi leidt tot een verstoorde balans, wat de botvorming negatief beïnvloedt. Bovendien mist de structuur voor de maag-darmwerking, wat stress geeft op het hele systeem.

De oplossing? Investeer in kwaliteit. Goed hooi of voordroog kuil kost tussen de €4 en €6 per baal, maar levert essentiële voedingsstoffen.

Laat je hooi eventueel testen op suiker- en eiwitgehalte. Geef minimaal 1,5% van het lichaamsgewicht aan ruwvoer. Voor een veulen uit een vroege dekking is dat 3 kg per dag, verspreid over meerdere porties.

Fout 4: Te weinig aandacht voor mineralen en vitaminen

Je voert een prima brok, maar je vergeet de losse mineralenmix. Of je geeft een standaard paardensupplement, niet specifiek voor veulens.

Het veulen ziet er gezond uit, maar na een half jaar merk je dat de hoeven minder hard worden en de vacht glans verliest. Waarom gaat dit mis? Veulens hebben een specifieke behoefte aan sporenelementen zoals koper, zink en selenium, en vitaminen als A, D en E. Een tekort aan calcium en fosfor in de verhouding 1,5:1 zorgt voor een verkeerde botmineralisatie.

Dit verhoogt het risico op OC/OCD aanzienlijk. De oplossing?

Gebruik een veulenspecifiek supplement, zoals Pavo Vital of EquiFirst Mineral Mix voor opfok.

Let op de dosering: ongeveer 50-100 gram per dag, afhankelijk van het gewicht en de basisvoeding. Check of je krachtvoer al voldoende mineralen bevat, zodat je niet overdoseert. Een simpele mestanalyse van je wei geeft inzicht in tekorten.

Fout 5: Overhaaste training en berijden

Je veulen is al vroeg braaf en laat zich makkelijk longeren. Na de ideale leeftijd om een veulen te spenen zit je er al op, zonder zadel, voor een kort ritje.

Het beestje is sterk en je wilt wennen aan het tuig. Toch is dit een risico voor de gewrichten. Waarom mislukt dit?

De groeischijven in de gewrichten van een veulen zijn tot ongeveer 18 maanden zacht en gevoelig voor druk.

Te vroeg belasten, zelfs met licht gewicht, kan microscheurtjes veroorzaken die leiden tot OCD. Een veulen van 6 maanden weegt al 200-250 kg, en elke extra kilo op de rug telt. De oplossing? Wacht met berijden tot het veulen minimaal 18 maanden oud is en de groeischijven gesloten zijn.

Preventieve checklist voor OC/OCD-vrije opfok

• Voer: Kies een opfokbrok met 12-13% eiwit, max 0,5% van het gewicht per dag. Geef kwalitatief ruwvoer (1,5% van het gewicht). Prijzen: €4-6 per baal hooi, €25-30 per 20 kg opfokbrok.
• Beweging: Minimaal 12 uur per dag buiten, groepsgewijze opfok bij voorkeur. Zorg voor een veilige wei met schuilstal.
• Mineralen: Geef een veulenspecifiek supplement (50-100 g/dag). Check de calcium-fosfor verhouding (1,5:1).
• Training: Geen berijden voor 18 maanden. Longeren met lichte belasting, max 20 minuten per keer.
• Controle: Plan een groeischijfscan bij 9 en 15 maanden. Vraag je dierenarts naar OC/OCD risico’s.
• Omgeving: Voorkom gladde ondergrond in de stal. Gebruik diepstrooisel voor comfort en warmte.

Tot die tijd: longeren met een cap, longeren in stap en draf, en wennen aan het tuig zonder gewicht. Gebruik een licht, anatomisch hoofdstel en voorkom druk op de nek.

Laat een dierenarts of fysiotherapeut de gewrichten controleren en controleer op een standsafwijking in de koot voor je start met longeren. Met deze aanpak geef je je veulen een sterke basis. Je voorkomt niet alleen OC/OCD, maar bouwt aan een gezond, duurzaam paard voor de toekomst. Neem de tijd, let op de details en geniet van elke dag met je jonge aanwinst.